2007 İHRACAT PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ – 1

Fazıl Alkan/İTKİB Genel Sekreterliği Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi

Halı İhracatı 1 Milyar Doları Aştı
2007 yılı halı ihracatı beklentilerin de ötesinde %34,8 oranında artarak bir yıl önceki 745 milyon $’dan 1,004 milyar $’a yükselmiştir. 2007 yılında Türkiye genel ihracatının  %23,5 oranında arttığı göz önüne alındığında halı sektörümüzün 2007 yılında çok önemli bir ihracat başarısı gösterdiği daha net olarak anlaşılmaktadır. 
2007 yılındaki 1,004 milyar $’lık halı ihracatımızın 145 milyon $ ile %14,4’ünü el halıları, 858,8 milyon $ ile %85,6’sını ise makine halıları oluşturmaktadır.

MAKİNE HALISI İHRACATI
Makine Halısı İhracatı %35,4’lük Artış Oranı ile Rekor Kırdı
Yukarıdaki rakamlardan da görüldüğü üzere halı ihracatının büyük bir bölümünü makina halıları oluşturmakta olup 2007 yılı ihracat artış hızı olarak da makine halısı ihracatı sektörü sürükleyici bir rol üstlenmiştir. 2007 yılında makina halısı ihracatı bir önceki yıla göre %35,4 oranında artarak 858,8 milyon $ değerinde gerçekleşmiştir. 
2007 yılında, makina halısı ihracatı içinde %25,1 ile en büyük paya sahip olan Avrupa Birliği (AB-27)’ne bir yıl öncesine göre %40.4’lük artışla 215, 3 milyon $’lık makina halısı ihracatı gerçekleştirilmiştir. AB’ne yönelik ihracatta en büyük paya sahip ülkeler ise sırasıyla %6.2’lik payıyla Romanya, %4 ile Almanya, %3.9 ile Polonya ve %3.4 ile Yunanistan’dır.
2007 yılı makina halısı ihracatımız içinde önemli paya sahip diğer pazarlar ise %13.4.’lük payı ile Suudi Arabistan, %6.5 ile Kazakistan, %6.3, ABD ve % 5.9 ile Irak ve %5.4 ile Rusya’dır. 
Belli başlı ve yeni pazarlarda 2007 yılındaki ihracatta yaşanan gelişmelere bakıldığında; AB pazarı içindeki en fazla ihracat gerçekleştirilen üye ülkelerden Romanya’ya %51,4, Almanya’ya %60,7 ve Yunanistan’a %20.8 oranlarında artışlar gerçekleştiği görülmektedir. AB pazarında önemli artış kaydedilen diğer ülkeler ise sırasıyla %432,7’lik artışla Slovenya, %171,8 ile Portekiz ve %161,9 ile Belçika’dır. 
AB dışında ihracatımızda önemli payı olan pazarlardaki gelişim ise şu şekilde olmuştur: Suudi Arabistan’a ihracatta %25.9, Kazakistan’a %31.2, ABD’ne %10.8, Irak’a %54,3 ve Rusya’ya %38,3’lük artışlar gerçekleştirilmiştir. Bunlar dışında 2007 yılında ihracat performansı açısından hareketli pazarlar OECD ülkeleri içinde G. Kore ve Meksika, Diğer Avrupa Ülkelerinden Bosna Hersek, Eski SSCB ülkelerinden Azerbaycan, Türkmenistan ve Ukrayna, Orta Doğu Ülkelerinden İran ve Suriye, Kuzey Afrika Ülkelerinden Libya, Mısır ve Fas, Diğer Asya ülkelerinden Çin, Endonezya ve Hindistan’a önemli oranlarda ihracat artışı sağlanmıştır.   

EL HALISI İHRACATI
El Halısı İhracatında %31’le Yüksek Oranlı Artış
2007 yılında el halısı ihracatı ise bir önceki yıla göre %31 oranında artarak 145 milyon $ değerinde gerçekleşmiştir. 2007 yılında, el halısı ihracatı içinde %39,4 ile en büyük paya sahip olan Diğer OECD ülkelerine bir yıl öncesine göre %67,7 oranında artışla 57,2 milyon $’lık el halısı ihracatı gerçekleştirilmiştir. 
Avrupa Birliği üyesi ülkelere el halısı ihracatımız 2007 yılında %2,2 oranında artarak 15,6 milyon dolara ulaşmıştır. AB üyesi ülkelerin el halısı ihracatımızdan aldığı pay ise %10,7 olarak hesaplanmıştır. 
Diğer OECD ülkelerine yönelik ihracatta en büyük paya sahip ülkeler ise sırasıyla %27,3’lük payıyla ABD, %9,4 ile Japonya’dır. 
2007 yılı el halısı ihracatımız içinde önemli paya sahip diğer pazarlar ise %2,4’lük payı ile İtalya, %1,5 ile Fransa, %1,2 ile İspanya, %1,2 ile KKTC ve %1,1 ile Avustralya olarak sıralanmaktadır.
En büyük pazarımız diğer OECD ülkelerine el halısı ihracatı %67,7 oranında artış gösterilirken bu grup içindeki en fazla ihracat gerçekleştirilen ülkelerden ABD’ye %61,2 , Japonya’ya 97,1, Avustralya’ya ise %108,2 oranlarında artışlar gerçekleştirilmiştir. Diğer OECD ülkeleri dışındaki ihracatımızda önemli payı olan pazarlardaki gelişim ise şu şekilde olmuştur: Fransa’ya %67,7, İspanya’ya %11,6 ve KKTC’ne %2190 oranlarında el halısı ihracatımız artmıştır.
Önemli artışlar kaydedilen ülkelerin yanı sıra  2007 yılında el halısı ihracatımız Almanya’ya %14,4, İtalya’ya %8,5 ve İngiltere’ye %1 oranlarında azalmıştır. Öte yandan, AB üyesi ülkelerden Yunanistan ve Slovak Cumhuriyeti, OECD ülkeleri içinde Kanada ve Norveç, diğer Avrupa ülkelerinden Bosna Hersek, eski SSCB ülkelerinden Rusya Federasyonu, Orta Doğu ülkelerinden Kuveyt ve S.Arabistan’a önemli oranlarda ihracat artışı sağlanmıştır.

2007 YILI İHRACAT PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ
Dünya  Ekonomisine Genel Bir Bakış 2007 yılında küresel ekonomiyi en çok etkileyen gelişmeler arasında ABD tutsat (mortgage) piyasasındaki dalgalanmanın tetiklediği finansal gerilim ve bununla ilişkili olarak küresel kredi piyasasındaki daralma ile doların diğer para birimleri karşısında hızlı değer kaybı ve petrol fiyatlarının 100 $ sınırının üzerine çıkması yeralmaktadır. 
Bununla beraber, başta Avrupa Merkez Bankası ve Almanya Merkez Bankası olmak üzere, uluslararası finans kuruluşları tarafından hazırlanan raporlara göre, 2007 yılında dünya ekonomisi, ABD ekonomisinde meydana gelen bazı olumsuz gelişmelerin baskısına rağmen, gelişmekte olan ülkelerde, özellikle Asya, Latin Amerika ve Doğu Avrupa ülkeleri ekonomilerinde meydana gelen yüksek oranlı büyümenin katkısıyla toparlanmasını yavaş da olsa sürdürmüştür.
Yine de IMF, Dünya Bankası ve OECD gibi kuruluşların 2007 yılı Dünya ekonomisindeki büyüme tahminleri, beklentilerin altında gerçekleşebileceği öngörüsüyle düzeltilmiştir.
Amerikan ekonomisindeki büyüme, geçen yıla kıyasla bir ivme kaybına uğramasına rağmen, yılın ikinci yarısına ciddi bir toparlanma ile girmiştir.
Ancak, yılın son çeyreğine yönelik tarım dışı istihdam ve işsizlik oranlarının beklentilere oranla olumsuz gerçekleşmesi, imalat sanayi endeksinin kritik eşik olan 50‘nin altına düşmesi ayrıca, dayanıklı tüketim maddeleri satışlarında düşüş, ABD ekonomisinin durgunluğa girdiğinin sinyalleri olarak yorumlanabilmektedir.
2007 yılında Japonya ekonomisi, özellikle Asya ülkelerinden gelen yüksek talep dolayısıyla ihracatta meydana gelen yüksek artış ve iç talepteki patlamanın da etkisiyle toparlanmasını sürdürmüştür. 
Bununla beraber, Japonya ekonomisi Temmuz-Eylül aylarını kapsayan 3. çeyrekte %1,5 büyüme kaydederek %2,6 olan daha önceki  beklentilerin gerisinde kalmıştır.
Almanya’da KDV artışının özel tüketim ve inşaat sektörüne olan olumsuz etkisinin yanında, Birliğin üç büyük ülkesi Almanya, İtalya ve Fransa’daki üretimin istenilen düzeyde olmaması dolayısıyla, Euro Bölgesi’nin büyüme performansı düşüktür.

Türkiye  Ekonomisine Genel Bir Bakış
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan büyüme rakamlarına göre, bu yılın ilk çeyreğinde %6.8 olan Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) büyüme oranının, ikinci çeyrekte %4.1'e, üçüncü çeyrekte %2'ye düşmesi nedeniyle, başlangıçta yılın tümü için öngörülen %5'lik hedefin tutturulması mümkün görünmemektedir. Piyasalarda yaygın düşünceye göre yıllık büyümenin %4,5 düzeyinde gerçekleşmesi beklenmektedir.
Büyüme hızının düşmesinde inşaat sektörünün önceki yıllarda gösterdiği performansını koruyamamasının yanısıra (yılın ilk üç çeyreğinde inşaattaki büyüme %5,3 olmuştur). İç talepte yaşanan daralmanın da etkisiyle üreticiler ihracata yönelmiş ve net ihracat son dört çeyrekte büyümeye pozitif katkı yapmıştır.
İhracattaki 2007 yılı hedefi %6 düzeyinde aşılmıştır. Bu gelişmelere rağmen, dış ticaret açığı da büyümeye devam etmektedir. Sanayi üretimi verileri ise daha olumlu bir süreç izleyerek Kasım ayında %7,7 oranında artış göstermiştir.
Sıkı para politikası ve mevcut kur sisteminin en önemli gerekçesi olarak gösterilen enflasyon hedeflemesinde de istenen sonuçlara ulaşılamamıştır. 2007 Ocak-Aralık dönemi TÜFE yıllık enflasyon %8,39 ve ÜFE %5,94 olarak açıklanarak Merkez Bankasının %4 olarak belirlediği hedeflerin üstünde gerçekleşmiş bulunmaktadır. 
Yeni Türk Lirası (YTL) 2007 yılında, Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) ve Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) bazında değer kazanmıştır. Merkez Bankası verilerine göre, 1995=100 bazlı reel efektif döviz kuru endeksi, geçen yıl ÜFE bazında % 13,6 değer kazanarak 141,8’den 161,1’e; TÜFE bazında da % 15,3 yükselerek 164,9’dan 190,1’e yükselmiştir. Böylelikle TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru, Merkez Bankası verilerinin yeraldığı 1980 yılından bu yana Aralık ayında en yüksek seviye olan 190,1 seviyesine çıkmış bulunmaktadır. 
Türkiye ekonomisi küresel çapta durgunluk riskinin arttığı 2008 yılını yükselen enflasyon oranı, yavaşlayan büyüme oranı ve gittikçe artan bir cari açıkla karşılamaktadır. Dünya ekonomisini tehdit eden temel risk faktörleri olan petrol fiyatları ve enerji maliyetlerindeki artışlar, dünya genelinde yükseliş trendine giren enflasyon, ABD kaynaklı finansal dalgalanmanın krize dönüşerek dünyanın diğer bölgelerine yayılması ve likidite daralması risklerinin yanısıra Türkiye ekonomisi ve özelde ihracatının önünde ABD ekonomisinde olası tüketim daralmasının AB ekonomileri üzerinde yapacağı olumsuz etkiler de ciddi bir riski faktörü olarak yeralmaktadır. Türkiye ekonomisi, küresel kredi piyasalarındaki dalgalanmalara karşı eskiye göre daha dirençli hale gelmesine rağmen, özellikle cari açığın ulaştığı büyüklük, ülke ekonomisinin kırılganlığının devam etmesinde büyük rol oynamaktadır.   
Diğer yandan, Dünya Bankası tarafından yayımlanan “Dünya Ekonomisinin Görünümü” (The Global Economic Prospects) raporunda Türkiye ekonomisi, genel olarak düşük büyüme gösterecek Avrupa ekonomileri içinde, "yüksek büyüme hızı tutturacak dikkate değer istisnalar" arasında gösterilmiştir. Dünya Bankası Türkiye ekonomisi için 2008 yılında %5,4, 2009 yılı için %5,7 büyüme öngörürken, aynı yıllar için cari açığın %7,7 ve %7,6 oranlarında gerçekleşeceği tahmininde bulunmaktadır.

DÜNYA HALI PAZARI
Birleşmiş Milletler’in 2002-2006 yılları arasındaki verilerine göre dünya halı pazarı büyüme trendi içerisindedir. Bu trend aşağıdaki grafik 1’de görülebilir.

Dünya halı ithalatı, son 5 yıllık verilere göre yıllık ortalama %10 oranında artarak 2006 yılı sonunda 11,3 milyar dolara ulaşmıştır. Ancak bazı ülkelerin dış ticaret rakamlarını sağlıklı kayıt altına alamadığı ve Birleşmiş Milletler’e doğru bilgi sunamadığı bilinen bir gerçek olduğundan, dünya halı pazarı büyüklüğünün 12 milyar doların üzerinde olabileceğini söylemek mümkündür.

 
Grafik 2’de Dünya’nın en büyük halı ithalatçısı ülkeleri ABD (%20,1), İngiltere (%13,3), Almanya (%11,1), Kanada (%6,9), Japonya (%4,6), olarak
sıralanmaktadır. Bu beş ülke, dünya toplam halı ithalatından 2005 yılında %56,3, 2006 yılında ise %55,9 pay almıştır.
2006 yılı Dünya halı pazarının yaklaşık %84’ü makine halısı, geriye kalan %16’sı ise el halısı ürünlerinden oluşmaktadır.
Dünyanın en büyük halı ihracatçısı ve aynı zamanda Türkiye’nin dünya halı pazarında rekabet etmek zorunda kaldığı ülkeler ise; Belçika, Hindistan, Hollanda, Çin, ABD olarak sıralanmaktadır.

Türkiye’nin Halı İhracatı 
Türkiye’nin toplam halı ihracatı 2002 yılından itibaren sürekli artarak 2007 yılında 1 milyar doların üzerine çıkmıştır. Halı ihracatımızda son yıllarda devam eden artış trendinin nedeni, dünya halı pazarının büyüyor olmasıyla beraber, ülkemizin yüksek arz kapasitesi ve çevremizde bulunan ülkelerin büyüme ve yeniden yapılanma içinde bulunmalarıdır. Bu trendin ivmesinin önümüzdeki yıllardaki Dünya ekonomisindeki olası daralmanın etkisi ile bir nebze azalsa da, halı ihracatımızdaki artış yönlü trendin devam edeceği düşünülmektedir.

Halı sektörü, 2007 yılında geçen seneye göre yaklaşık 260 milyon dolarlık ihracat artışı ile toplamda 1.003.831.000 dolarlık ihracat gerçekleştirmiştir. Geçen yılki toplam ihracat rakamı olan 745 milyon dolara göre ihracatta %34,8’lik bir artış
meydana geldiği görülmektedir. 
Bu durumun gerisinde ise en önemli pazarlarımızdan olan AB ülkeleri, Ortadoğu ülkeleri, Diğer OECD ülkeleri ve eski S.S.C.B ülkelerine yönelik ihracatta yüksek ihracat artış oranlarına ulaşılması gibi nedenler yeralmaktadır.
2007 yılındaki %34,8 artış oranı ile halı sektöründeki ihracat artışı, genel ihracattaki %23,5 oranındaki artışın üzerinde gerçekleşmiştir.

Halı ihracatının Türkiye’nin genel ihracatından aldığı pay %0,95 olarak gerçekleşmiş olup, ihracat artış hızındaki yükselme nedeniyle halı sektörünün genel ihracatımızdan aldığı pay artmıştır. 2006 yılında halının genel ihracatımızdaki payı %0,87 seviyesindeydi. (Bakınız Tablo 1) 
Aylar itibariyle halı ihracatı incelendiğinde, Haziran ayından itibaren sürekli arttığı Kasım ayında ise aylık en yüksek ihracat tutarına ulaşıldığı görülmektedir. (Bakınız Tablo 2)
Tablo 2’den ay bazında en yüksek artışın Temmuz ayında gerçekleştiği görülmektedir. 

Halı İhracatımızda Makine Halısı ve El Halısının Payı
Halı sektörü el halıcılığı ve makine halıcılığı alt sektörlerine ayrılmaktadır. Yıllar itibariyle el halısı ve makine halısının toplam halı ihracatımızdan aldığı pay grafik 5’te görülmektedir. Sözkonusu grafikte de görüldüğü üzere halı ihracatımız içindeki makina halısının payı sürekli artarken el dokuma halısının payı sürekli azalmaktadır. 2002 yılında halı ihracatımızın %29’u el halısı ürünlerinden oluşurken, 2007 yılındaki toplam halı ihracatımızın %14’ünü el halısı oluşturmaktadır.

2007 yılı ihracat kayıt rakamlarına göre, el halısı ihracatımız 2007 yılında 2006’a göre %31 gibi yüksek bir oranda artarak 145 milyon doların üzerinde gerçekleşmiştir.
Makine halısı ihracatımız ise %35,4 oranında artarak 859 milyon dolara yaklaşmıştır.

Ülke Grupları İtibariyle Halı İhracatımızın Değerlendirmesi
Aşağıdaki tablo yardımı ile halı ihracatımızın hangi ülke gruplarına ne ölçüde dağıldığını görebilmekteyiz.

Halı ihracatımızda en çok ihracatın gerçekleştirildiği ülke grubu Avrupa Birliği ülkeleridir. Avrupa Birliği’ne üye olan toplam 27 ülkenin halı ihracatımızdaki payı %23’tür. Bu ülke grubuna yapılan halı ihracatımız 2007 yılında %37 oranında artarak 231 milyon dolara ulaşmıştır. Avrupa Birliği’ne 1 Mayıs 2004 tarihi itibariyle tam üye olan 10 ülke ile 1 Ocak 2007 tarihinde üye olan Polonya ve  Romanya yeni AB ülkeleri olarak sınıflandırılmıştır. Yeni AB ülkeleri olarak adlandırdığımız bu gruba gerçekleşen halı ihracatımız 2005 yılında %46,9, 2006 yılında %34,1 ve 2007 yılında da %41,3 oranında artmıştır.
2006 yılında AB-27 ülke grubundan sonra en çok ihracat yaptığımız ülke grubu olan Ortadoğu ülkeleri, 2007 yılında da bu yerini korumuştur. Geçen yıla göre, bu grupta yer alan ülkelere yaptığımız makine halısı ihracatı %32,5 oranında artmıştır. Toplam halı ihracatımızın %21’ini bu gruptaki ülkelere gerçekleştirmekteyiz. Başka bir deyişle ihraç ettiğimiz her 5 halıdan 1’i S.Arabistan, Irak, İran, İsrail, Kuveyt, Suriye veya Ürdün’e gitmektedir.
En çok ihracat yaptığımız üçüncü ülke grubunda ise Kazakistan, Rusya Federasyonu, Azerbaycan, Özbekistan, Türkmenistan ve Ukrayna yer almaktadır.
Bu ülke grubuna yaptığımız ihracat 2005’te %66,5 oranında artmış, ancak 2006 yılında bu artış yavaşlayarak sadece %5,2 oranında gerçekleşmişti. 2007 yılında ise bir önceki yıla göre %31,4 oranında artış gerçekleştirilmiştir. Eski SSCB ülkelerinin halı ihracatımızdan aldığı pay 2005 yılında %18,8, 2006 yılında %17,8 ve 2007 yılında ise %17,5 olmuştur.
Halı ihracatımızdan aldığı pay çok yüksek olmasa da yüksek artış oranı ile dikkat çeken bir diğer ülke grubu ise Libya, Mısır, G. Afrika Cumhuriyeti gibi ülkelerden oluşan Afrika ülkeleridir. Bu gruptaki ülkelere yaptığımız halı ihracatı geçen seneye göre % 77,7 oranında artmıştır. Bu grubun halı ihracatımızdan aldığı pay 2005 yılında %1,2 iken 2006’da %2’ye, 2007 yılında ise 2,7’ye yükselmiştir.
Afrika ülkeleri grubunda bulunan, Güney Afrika Cumhuriyeti yeni pazar olarak değerlendirilebilir. Güney Afrika Cumhuriyeti’ne 2004 yılında ihraç edilen halı değeri 130.000  dolar iken 2005 yılında bu rakam  1,9 milyon dolara, 2006 yılında 3,2 milyon dolara, 2007 yılında ise 5,8 milyon dolara yükselmiştir. Diğer Asya ülkeleri grubundaki ülkelere halı ihracatımız, 2007 yılında bir önceki seneye göre %33,3 oranında artarak 24,7 milyon dolara ulaşmıştır.

Ülkeler İtibariyle El Halısı ve Makine Halısı İhracatımız
Bir önceki bölümde ülke grupları bazında incelenen 2007 yılı halı ihracatımız, bu defa ülke bazında ve el halısı-makine halısı ayırımlı olarak değerlendirilecektir. 

Ortadoğu Ülkelerine Halı İhracatımız
2007 yılında Ortadoğu ülkelerine gerçekleştirilen toplam 210,4 milyon $’lık halı ihracatının 208 milyon $’ını makine halısı oluşturmaktadır.
Buna göre Ortadoğu ülkelerine makine halısı ihracatının toplam makine halısı ihracatı içindeki payı %24,2’dir.

Bu ülkelere makine halısı ihracatında en büyük pay alan ülkeler %13,4 ile S. Arabistan ve % 5,9’luk pay ile Irak olmuştur.
Bununla beraber 2007 yılında İran ve Suriye makine halısı ihracatında önemli artışlar kaydedilen ülkelerdir.
Ortadoğu ülkelerine ihraç edilen 2,4 milyon $’lık el halısının 1,4 milyon dolarlık kısmı Irak’a gerçekleştirilmiştir. El halısı ihracatında önemli artış kaydedilen Ortadoğu ülkeleri ise %89,4 ile Kuveyt ve %39,1 ile S.Arabistan’dır.

2007 yılı halı ihracatımızdan %21 pay alan Ortadoğu ülkeleri, 2007’de 2006’ya göre toplam halı ihracatında %31,9 oranında artış kaydetmiştir. Bu ülkelere makine halısı ihracatımız içindeki payı %24,2 olup 2007 yılında %32,5 oranında artış sağlanmıştır. 
El halısı ihracatında ise Ortadoğu ülkelerinin payı yalnızca %1,7 olup 2007 yılında el halısı ihracatımız bu ülkelere %4 oranında azalmıştır. (Bakınız Tablo 5) 

Eski SSCB Ülkelerine Halı İhracatımız
Tablo 6‘da görülen Eski SSCB ülkeleri grubuna yapılan ihracatımız toplam halı ihracatımızdan büyük pay alan diğer gruptur. Bu grup hem toplam halı ihracatımızdan aldığı pay hem de %31,4’lük yüksek artış oranı ile dikkat çekmektedir. Bu gruptaki ülkelere yapılan toplam 173,9 milyon dolarlık halı ihracının 172 milyon dolarlık kısmını makine halısı oluşturmaktadır. Buna göre makine halısı ihracatımızda %6,5 payı bulunan Kazakistan’a %31,2, %5,4’lük payı bulunan Rusya’ya %38,3 ve %4,6’lık payı bulunan Ukrayna’ya da %35,8 oranlarında ihracat artışı gerçekleştirilmiştir. 
Eski SSCB ülke grubunda yeralan Azerbaycan, Türkmenistan ve Beyaz Rusya’ya da yüksek oranlı ihracat artışları sözkonusudur.

Kültürel ve coğrafi yakınlığımızın avantajı ve sözkonusu ülkelerin yeniden yapılanma ve büyüme içerisinde olmasının etkisiyle önümüzdeki yılda da ihracatımızın bu ülkelere artış trendi içerisinde olacağı düşünülmektedir. 
Öte yandan; Rusya Federasyonu’nda iç talep artışından dolayı ekonomi %7,8 oranında büyürken, enflasyon artışını sürdürmüş ve %10,8 düzeyine çıkmıştır.
IMF, 2008 yılında Rusya ekonomisinin %6,5 oranında büyüyeceğini tahmin etmektedir. Bu nedenle Rusya ileriki dönemde de önemli pazarlarımızdan birisi olmaya devam edeceği düşünülmektedir.

Avrupa Birliği  Ülkelerine Halı İhracatımız
Avrupa Birliği ülkelerine yapılan halı ihracatımız değerlendirilirken Birliğe yeni üye olan 12 ülke ve daha önceden üye olan 15 ülke ayrı tablolarda değerlendirilecektir. 27 ülkeden oluşan Avrupa Birliği’ne toplam halı ihracatımızın %23’1‘i gerçekleştirilmektedir. Bu ihracatın %12,6’sı AB(15)’e, %10,5’i AB(12)’ye yönelmiştir. AB 15 ülkelerine ihraç edilen el halısı ürünlerinde 2006’ya göre çeşitli oranlarda düşüşler görülmektedir; ancak toplam el halısı ihracatımızın yaklaşık yarısının serbest bölgeler vasıtasıyla ihraç edildiği göz önünde bulundurulduğunda, bu ülkelere yapılan el halısı ihracatının Tablo 7’de görülenden daha fazla olabileceğini söylemek mümkündür. 2007 yılında AB(15) ülkeleri içinde en fazla el halısı ihracatı yapılan İtalya’ya %8,5, Almanya’ya %14,4 ve Avusturya’ya %82,9 oranında ihracatımız azalmıştır. 

El halısı ihracatımızda önemli payı olan Fransa’ya %67,7 ve İspanya’ya %11,6 artış kaydedilmesi önem arzetmektedir. 
AB(15) ülkelerine makine halısı ihracatında en büyük paya sahip ülkeler %4 ile Almanya, % 3,4 ile Yunanistan, %1,2 ile İngiltere ve %1,2 ile İtalya’dır.
Bu ülkelere makine halısı ihracatı 2007 yılında Almanya’ya %60,7, Yunanistan’a %20,8, İngiltere’ye %25,1 ve İtalya’ya %72,5 oranında artış gerçekleştirilmiştir.
AB(15) ülkelerine makine halısı ihracatında diğer önemli artışlar kaydedilen ülkeler sırasıyla Portekiz, Belçika ve İspanya’dır.

AB(15) ülkelerinde el ve makine halısı ihracatımız içinde önemli payı bulunan pazarlarımızdan Almanya ve İngiltere’nin ekonomilerindeki gelişmelere aşağıda yer verilmiştir.

Almanya
Dünya halı ithalatında ABD ve İngiltere’den sonra en büyük paya %11,1 ile Almanya sahiptir. Genel ihracatımızda ve halı ihracatımızda önde gelen ülkelerden birisi olan Almanya’daki ekonomik gelişmelere bakıldığında; işsizlik oranın 2007 yılı Aralık ayı itibariyle son altı yılın en düşük seviyesine gerileyerek %7,9 olduğu ve yılın 3. çeyreği itibariyle Alman ekonomisinin %2,5 büyüme gösterdiği görülmektedir. Alman ekonomisinin, küresel finansal dalgalanmaya bağlı kredi daralması, artan enerji maliyetleri, aşırı değerlenen euro ve ABD ekonomisinde baş gösteren sorunlardan şimdilik olumsuz şekilde etkilenmediğini göstermekle birlikte, uzmanlar ABD’de başlayan konut kredileri sorununu derinleşerek küresel bir finansal krize yol açması durumunda Alman ekonomisinin de bu durumdan etkilenmesinin kaçınılmaz olacağını belirtmektedirler.
Öte yandan, gittikçe artan petrol fiyatlarının yanısıra ve başta elektrik olmak üzere enerji girdilerinin de artması Alman sanayicilerinin en büyük şikayet konusu olmaktadır. Alman sanayisinin enerji maliyetleri son 10 yılda %65 artış gösterirken, sanayi kesimi AB’nin en pahalı sanayi elektriğinin kullanıldığını dile getirmektedir.

İngiltere
Genel ihracatımız ve halı ihracatımız açısından önemli bir ülke olan İngiltere Dünya halı ithalatındaki %13,3’lük payı ile ABD’nin ardından en büyük ikinci halı pazarı konumundadır. İngiltere’ye makine halısı ihracatımız %25,1 oranında artarak 11 milyon doları geçmiştir. İngiltere ekonomisi 2007 yılında özel tüketim ve hizmet sektörünün katkısıyla büyümesini sürdürmektedir. Yılın 3. çeyreği itibariyle ekonomi %3,3 büyüme gösterirken ithalatın güçlü bir şekilde sürmesi nedeniyle, önümüzdeki dönemde büyümenin olumsuz etkilenmesi tahmin edilmektedir.

2008’e girerken ekonomi ve finans dünyasının büyük bir kısmı İngiltere için tehlike çanlarının çaldığını düşünmektedir. Özellikle İngiltere’nin başlıca ticaret ortaklarından ABD’de meydana gelecek olası bir durgunluğun İngiliz ekonomisini derinden etkileyeceği kaygılarının yanısıra yükseliş trendine giren enflasyonun tüketimi olumsuz etkileyeceği endişesi ile beraber, iş çevreleri ve piyasalarda yaşanan güven son iki yılın en düşük seviyesine gerilemiş durumdadır. 
2008 yılının ilk haftasında İngiliz Ticaret Odası tarafından yapılan açıklamada, “Piyasaların yanısıra halkta da alışılmışın dışında bir karamsarlık yaşandığına” dikkat çekilmiştir. 

Yeni Avrupa Birliği Ülkelerine Halı İhracatımız
Avrupa Birliği’ne yeni katılmış olan ülkelere yapılan halı ihracatımız yüksek artış oranı ile dikkat çekmektedir. Bu ülkelere yapılan ihracatımız genel halı ihracatı artış oranının da üzerine çıkarak %41,3 olarak gerçekleşmiştir. Bu nedenle de yeni AB ülkelerinin halı ihracatımızdan aldığı pay artmaktadır. 

Bu grupta yer alan ülkelerden Romanya ve Polonya’ya yapılan makine halısı hem değer bakımından hem de artış oranı bakımından önemli bir yere sahiptir.
Türkiye makine halısı ihracatının %6,2’si Romanya’ya, %3,9’u Polonya’ya yapılmaktadır. Romanya’ya 2007 yılında yapılan halı ihracatı %50,7 oranında artarak 53 milyon doları geçmiştir.

Yeni AB ülkelerine yapılan el halısı ihracatı 2007 yılında %79,5 oranında artarak 1 milyon 630 bin dolara ulaşmıştır. Bu artışta en etkili olan ülkeler Slovak Cumhuriyeti, Macaristan ve Bulgaristan olmuştur.
Yeni AB üyesi ülkelerde, yılın ilk yarısında olduğu gibi, ekonomide yüksek oranlarda büyüme devam etmektedir.  2007 yılı üçüncü çeyreği itibariyle yıllık bazda en hızlı büyüyen ülkeler %11,6'yla Litvanya, %10,9'la Letonya, %9,4'le Slovakya, %6,5'le Estonya ve %6,1'le Çek Cumhuriyeti olurken, Macaristan’ın büyüme oranı %1,1’de kaldı. (Devamı gelecek sayıda)

 » Ana Sayfa