|
2007 İHRACAT PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ – 2
Fazıl Alkan/İTKİB Genel Sekreterliği Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi
Diğer OECD Ülkelerine
Halı İhracatımız
ABD, İsviçre, Japonya gibi kişi başına milli gelirin yüksek olduğu ülkelerin yer aldığı diğer OECD ülkelerine yapılan halı ihracatımız %35,5 oranında artmıştır. Bu grup, toplam el halısı ihracatından %39,4 ile en yüksek payı almaktadır. Diğer
OECD ülkelerine yapılan el halısı ihracatı %67,7 oranında artmıştır. El halısı ihracatında dikkat çeken ülkeler ABD, Japonya, Avustralya, İsviçre, Norveç ve Kanada’dır. Tüm ülkeler içerisinde en çok el halısı ihracatı gerçekleştirdiğimiz ülke ABD’dir. Türkiye’den ihraç edilen her 3 el halısından biri ABD’ye gitmektedir.
Japonya’ya 2007 yılında %97,1 oranında bir artışla 13,7 milyon dolarlık el halısı ihracatı gerçekleştirilmiştir.
Ayrıca %108,2’lik el halısı ihracat artışı gerçekleştirilen Avustralya’da ihracat performansı açısından başarılı olunmuş ülkeler arasındadır.
Diğer OECD ülkelerinden İsviçre’ye el halısı ihracatında ise 2007 yılında
%17,2 oranında bir azalış meydana gelmiştir.
Makine halısı ihracatımız içinde ise Diğer OECD ülkelerinin payı %8,2 olup bu ülkelerden ABD %6,3’lük payı ile bu gruptaki ülkeler arasında ilk, tüm ülkeler arasında ise üçüncü büyük pazar durumundadır. ABD’ne 2007 yılında %10,8’lik ihracat artışı sağlanmıştır.
Diğer OECD ülkeleri arasında iki büyük pazarımız olan Japonya ve ABD
ekonomisinde meydana gelen gelişmeler aşağıda yer almaktadır.
Japonya
En fazla el halısı ihraç ettiğimiz ikinci ülke, dünya halı ithalatında beşinci
büyük pazar olan Japonya ekonomisi 2007 yılında özellikle Asya ülkelerinden gelen yüksek talebe bağlı olarak ihracatta meydana gelen yüksek artış ve iç talepteki yükseliş nedeniyle toparlanmasını sürdürmüştür.
Öte yandan, Japonya ekonomisi Temmuz-Eylül aylarını kapsayan 3. çeyrekte %1,5 büyüme kaydederek %2,6 olan daha önceki beklentilerin oldukça gerisinde kalmıştır. IMF verilerine göre 2005 ve 2006 yıllarında sırasıyla %1,9 ve %2,2 oranında büyüyen Japon ekonomisinin 2007 yılında %2 büyüyeceği tahmin
edilirken, 2008 için IMF uzmanlarının büyüme öngörüsü %1,7’de kalmaktadır.
Amerika Birleşik Devletleri
Dünyanın en büyük halı pazarı olan ABD’nin ekonomisi 2007 yılının son
günlerinde olumsuz sinyaller vermeye başlamıştır. Özellikle yılın son döneminde konut kredileri piyasasında yaşanan krizin finans sektörüyle sınırlı kalmayıp ABD ekonomisini etkiler hale gelmesinin yanı sıra, Aralık ayı tarım dışı istihdam rakamlarının da beklenenin çok altında (70.000 beklenirken 18.000 olarak açıklandı) gerçekleşmesi sonucu ABD ekonomisindeki iyimser görüntü yerini kötümser beklentilere bırakmış durumdadır. Olası bir tüketim azalması ve dolayısıyla durgunluğa (resesyon) karşı en büyük can simidi olarak görülen istihdam verilerinde de beklenilen oranların çıkmaması (işsizlik Aralık ayında % 5’e yükseldi), ABD ekonomisinin durgunluğa sürüklendiği kaygılarını iyiden iyiye güçlendirmiştir. Zira ABD istihdam verileri, emek piyasasının nabzının tutulmasında ve dolayısıyla reel ekonomiye ve enflasyona ilişkin beklentilerin oluşmasında büyük rol oynamaktadır.
Öte yandan, Aralık ayı ISM imalat endeksi, 2003 yılından beri en düşük
seviyeye ve kritik eşik olan 50’nin altına düşerek 47,7’ye gerilemiştir. Dayanıklı tüketim malı siparişleri de Kasım ayında %3 olan piyasa beklentilerinin oldukça altında kalarak sadece %0,1 artış göstermiştir.
Sonuçta, ABD ekonomisinin ciddi biçimde yavaşladığı ve derin bir kriz
olmasa da durgunluğa girmekte olduğunu söylemek mümkündür. Küreselleşmenin geldiği aşamada finansal piyasaların ötesinde mal ve hizmet piyasalarında da, ABD’de olası bir krizin çeşitli etki ve aktarma mekanizmaları ile dünyanın diğer bölgelerine yansıması kaçınılmaz görünmektedir. ABD’nin resesyona girmesi durumunda halı ihracatımızın bu durumdan olumsuz etkilenmesi mümkündür.
Diğer yandan, ABD ekonomisinin iyimser bir öngörüyle derin bir durgunluğa girmeyip sadece beklenenden bir miktar yavaş büyümesi halinde petrol fiyatlarının düşüşe geçerek petrol ithalatına son derece bağımlı olan ve enerji maliyetlerinde son dönemde gerçekleşen hızlı artıştan olumsuz etkilenen Türk sanayicisi için bir avantaj teşkil edebileceği de olasılıklar arasında bulunmaktadır. Gelişmelere olumlu pencereden bakan uzmanlar, “11 Eylül dahil pek çok felakete rağmen 63 çeyrektir
tüketimini artıran Amerikalı tüketicisinin bu azmini 2008’de sürdüreceğini ve ABD’nin ihracat atılımının 2008’de sürmesi halinde resesyonun önlenebileceğine“ inanmaktadırlar.
Diğer Avrupa Ülkelerine
Halı İhracatımız
Tablo 10’da görülen ülkelere makine halısı ihracatımız %14,8 oranında
artarken, el halısı ihracatımız %414 oranında artmıştır. El halısı ihracatındaki yüksek oranlı artışta etkili olan ülke K.K.T.C olmuştur. K.K.T.C’ne 2006 yılında 73 bin dolar değerinde el halısı ihraç edilmişken 2007 yılında bu tutar 1 milyon 672 bin dolara ulaşmıştır.
Diğer Avrupa ülkelerine makine halısı ihracatında ise önemli paya sahip ülkeler Bosna Hersek, Arnavutluk ve Makedonya olup bu ülkelerden Bosna Hersek’e ve Arnavutluk’a ihracatta sağlanan %37,5 ve %32,7’lik artışlar da dikkat çekici durumdadır.
Diğer Asya Ülkelerine
Halı İhracatımız
Diğer Asya ülkeleri grubunda yer alan ülkelere el halısı ihracatı yok denecek kadar azdır. Makine halısı ihracatı ise önemli oranda artarak 18,5 milyon dolar seviyesinden 24,6 milyon dolara çıkmıştır.
Bu grupta en fazla makine halısı ihracatı gerçekleştirdiğimiz ülke olan
Malezya’ya yapılan ihracat %3,2 oranında artmıştır. Endonezya, Hindistan ve Çin Halk Cumhuriyeti’ne makine halısı ihracatımız yüksek oranda artmıştır.
Çin Halk Cumhuriyeti
Asya ülkelerinde, 2006’da görülen yüksek büyümenin ardından 2007’nin ilk yarısında da büyümenin devam ettiği görülmektedir. Çin ve Kore’de ekonomik faaliyetler canlılığını korurken, ihracat ve iç talepteki artışlar bu canlılığa pozitif etki
yapmıştır. Bölgenin diğer ekonomilerinde de iç talep ve Çin’in alımlarındaki canlılık büyümeyi tetiklemektedir. Çin’de enflasyonist bir baskı mevcut olup, enerji ve gıda
fiyatlarındaki aşırı artışlar nedeniyle Kasım’da enflasyon %6,9 düzeyine çıkarak son 10 yılın en yüksek oranını görmüştür. Özellikle %18,2 artan gıda fiyatları enflasyon üzerinde yukarıya doğru baskı unsuru olmaya devam etmektedir.
2007 yılında Çin’e yapılan makine halısı ihracatı %29,4 artarak 4 milyon doların üzerine çıkmıştır. Çin için 2007 yılına yönelik %11,5 büyüme tahmininde bulunan IMF, 2008 için %10’luk bir büyüme öngörmektedir.
Afrika Ülkelerine
Halı İhracatımız
Halı ihracatımızdan %2,7 gibi az bir pay alan Afrika ülkelerine yapılan halı ihracatı 2007 yılında 2006 yılına kıyasla %77,7 oranında artmıştır. Libya, Mısır ve G.Afrika Cumhuriyeti’ne 2007 yılı içinde gerçekleştirilen makine halısı ihracatı
yüksek artış oranı ile dikkatleri üzerine çekmektedir.
Serbest Bölgelere
Halı İhracatımız
El halısı ihracatımızın yaklaşık %45’i serbest bölgeler vasıtasıyla yapılmaktadır. Tablo 13’te el halısı ve makine halısı ihracatımızın serbest bölgeler
itibariyle dağılımını görebilmekteyiz.
2007 Yılında Makine Halısı
İhraç Ettiğimiz İlk 10 Ülke
Tablo 14’te görülen ilk 10 ülkeye toplam makine halısı ihracatımızın %59,5’i gerçekleştirilmektedir. Bu ülkeler içinde 2007 yılı içinde en fazla artış oranı kaydedilen ülkeler %60,7 ile Almanya, %54,3 ile Irak ve %51,4 ile Romanya olmuştur.
2007 Yılında El Halısı
İhraç Ettiğimiz İlk 10 Ülke
Tablo 15’te el halısı ihracatımızda ilk 10 sırayı alan ülkeler listelenmiştir.
Toplam el halısı ihracatımızın %47,2’si bu 10 ülkeye yapılmaktadır.
El halısı ihracatımızın %27,3 ile dörtte birinden fazlasını gerçekleştirdiğimiz ABD’ye 2007 yılında %61,2 ile yüksek oranlı ihracat artışı sağlanmıştır. Ayrıca el halısı %9,4 pay ile ikinci büyük pazarımız olan Japonya’ya 2007 yılında %97,1’lik artış dikkat çekmektedir.
Türkiye’nin Halı İthalatı
Türkiye’nin halı ithalatı Grafik 5‘te el halısı ve makine halısı ayrımlı olarak
yıllar itibari ile görülmektedir. 2002 yılında 57 milyon dolar civarında olan toplam halı ithalatı 2007 yılının Ocak-Kasım döneminde 184 milyon dolara ulaşmıştır. 2007 yılı Ocak-Kasım döneminde makine halısı ithalatı 69 milyon dolar, el halısı ithalatı
ise 115 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
Yukarıdaki grafikte görüldüğü üzere 2005 yılından sonra makine halısı
ithalatımız azalırken, el halısı ithalatımız daha yüksek oranlarda artmaya başlamıştır. 2007 yılı Ocak-Kasım döneminde en çok ithal halı ithal ettiğimiz ülkeler ise aşağıdaki grafikte görülmektedir.
Grafik 6’da görüldüğü üzere halı ithalatımızdan Çin Halk Cumhuriyeti %28 oranında pay almaktadır. Hindistan’ın payı %19, Pakistan’ın ise %14 düzeyindedir.
|