| » Haberin Devamı... | |
|
Eski
Çin hanedanlıklarına kadar uzanan bir sanat: ÇİN
YÜN HALI DOKUMACILIĞI
Tarihi
kayıtlara göre 1860’lı yıllara kadar Pekin’de yün tezgahının
kullanılmadığı görülmektedir. 1860 yılında,
Ho Chi-Ching adında bir rahip Pekin’deki fakirler için Paoku’da
bir dokuma okulu açtı. Bu proje çok başarılı oldu
ve okul Batı kapısı ve Doğu kapısı olarak
ikiye ayrıldı. Daha sonra, Batı kapısı okulu
Tientsin’e taşındı ve burada kırmızı,
mavi ve kahverengi renklerde basit geometrik desenlerle bezenen dayanıklı,
deve yünü halısı dokuma geleneğini geliştirdi. Çin’de
büyük halılar özellikle de geniş yün halılar yakın
zamanlara kadar kullanılmıyordu. Ming hanedanlığı
zamanında “kang” denen ateşle ısıtılan ve
tuğladan yapılan yatak platformların üzerine örtmek için Kuzey Çin’de
yaygın olarak halılar kullanılıyordu. Bu halılar ya
“Kang”ın üzerine koyulacak bir masanın altına serilmek için ya
da tüm “Kang”ı örtecek şekilde tasarlanıyordu. Bu halılar
genel olarak keçe ve kısmen
uçları siyah ve kırmızıya boyanan deve tüyü kullanılarak
yapılıyordu. Bazıları ipek bazıları yün olan keçe
kilimlerin ilk örneklerinin Japonya’dakiler olabileceği ve kesin olmamakla
birlikte bunların tarihinin Tang dönemine kadar uzandığı
sanılıyor. Ming dönemi ve daha sonra da Ching
hanedanlığının büyük kısmında “kang” için yün
kilimler, tapınak zemini için paspaslar, dua halıları ve duvara
asılan kilimler Çin’in kuzey
kesiminden geliyordu. Kansu, Suiyuan, Shensi ve Shanxi Çin’de kullanılan
tüm halıların eski İpek Yolu’na ulaşan birçok uzak bölgeyle
birlikte en büyük sağlayıcılarındandı.
Halıların geldiği bölgelere Tibet, Moğolistan ve Çin
kontrolünün dışındaki bölgeler de dahildi. Kuzey Shansi, Suiyuan
ve Ninghsia halılarının kalitesiyle ünlüydü. Bu kilimler bölgede
bolca bulunan yün ve deve tüyünden yapılıyordu. Böyle bir
çalışmanın örneği yünden yapılan ve renkleri geçen
zamana karşın halen parlak olan Çin Türkistan‘ındaki Lou Lan’da
bulunan bir halıdır. Tarihi
kayıtlara göre 1860’lı yıllara kadar Pekin’de yün
tezgahının kullanılmadığı görülmektedir. 1860
yılında, Ho Chi-ching adında bir rahip Pekin’deki fakirler için
Paoku’da bir dokuma okulu açtı. Bu proje çok başarılı oldu
ve okul Batı kapısı ve Doğu kapısı olarak ikiye
ayrıldı. Daha sonra, Batı kapısı okulu Tientsin’e
taşındı ve burada kırmızı, mavi ve kahverengi
renklerde basit geometrik desenlerle bezenen dayanıklı, deve yünü
halısı dokuma geleneğini geliştirdi. 1800’lü
yılların sonunda halı üretiminin kalitesi belirgin şekilde
bozuldu. Tientsin yün halı endüstrisi Ching
hanedanlığının düşüşüyle tamamen
yıkıldı. 1930’lu yıllarda halı endüstrisi hem Tientsin
ve Shanghai’da batılı sermayenin yardımıyla yeniden
başladı. 1949 yılında, halı dokuma geleneği
tamamen daha modern tekniklerle sürdürüldüğü Hong Kong ve Asya’daki
diğer noktalara taşındı. |
|