Yasmine Khamis: “Türk pazarı hakkında çok büyük umutlarımız var. Ülkedeki pazar şartları gerçekten çok umut verici. Türkiye’de bir fabrika kurup bu ülkenin halkına hizmet etme konusunda istekliyiz.” Domotex 2005’te Dünyanın en büyük halı üreticilerinden biri olan Oriental Weavers’ın Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Yasmine Khamis ile sohbet ettik.
- Kısaca kendinizi ve şirketinizi tanıtır mısınız?
- Şirketimizin Yönetim Kurulu Başkanı’nın en büyük kızıyım. Mısır’da iletişim okuduktan sonra New York’ta desen ve tasarım eğitimi aldım. 6 yıl önce de aile şirketinde çalışmaya başladım. Ufak adımlarla başladığım çalışma hayatımda şirketin işlerini her geçen gün daha iyi öğrendim. Şu anda ürün geliştirmeden tamamıyla sorumlu olmasam da renk, desen ve konstrüksiyon ile günlük üretimin takibinden sorumluyum. Toplam talebin %80’ini karşıladığımız Mısır iç pazarı büyük bir pazar olmasına rağmen benim iş hayatımda önceliği yabancı müşterilerle ve ihracat yaptığımız 89 ülkeyle ilgili konular alıyor. Oriental Weavers’da dış ilişkileri ben yürütüyorum. Şirketimiz aile şirketi olarak 1979 yılında Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Faid Khamis tarafından kuruldu. Khamis daha önce Körfez Arap Ülkeleri’ndeki halı pazarında aracı olarak çalışıyordu ve Orta Doğu’nun büyük halı şirketleri için halı alım satımı yapıyordu. Daha sonra Mısır’a geri döndü ve bugün tüm dünyada Oriental Weavers olarak bilinen halı şirketini kurdu. Dört farklı üretim noktamız bulunuyor; bu noktalardan biri olan Mısır’da iç pazara yönelik tüm halılarımızın üretimini gerçekleştiriyoruz ve hammaddemizin tamamını burada üretiyoruz. Mısır’daki 3 fabrikamızda polipropilen ipliği ve diğer 2 fabrikamızda da yün ve pamuk ipliği üretiyoruz. ABD’nin halı merkezi olan Dalton, Georgia’da ise bir halı üretim tesisimiz var. Oriental Weavers’ın ABD’de Sphinx adlı bir pazarlama ve dağıtım şirketi bulunuyor. Böylelikle Oriental Weavers, ABD’de iki ayrı şirket olarak temsil ediliyor. Üretim şirketi Amerikan pazarı için halı üretiyor ve Sphinx ise Oriental Weavers tarafından Mısır’da üretilen halıları ithal edip Amerika’daki büyük perakende mağazalarına pazarlıyor. Büyük Britanya’da da bir şirketimiz var. Bu şirket Mısır’da ürettiğimiz ürünleri ithal edip İngiliz tüketicilerin beğenisine sunuyor. Şu anda Çin’de iplik üretmek için bir fabrika inşa ediyoruz.
- Oriental Weavers dünya çapında kaç ülkeye ihracat yapıyor?
- Dünyanın tam 89 ülkesine ihracat gerçekleştiriyoruz. En büyük pazarımız ABD pazarı. Bu ülkeye yapılan ihracat toplam ihracatımızın %45’ini oluşturuyor. ABD’ye doğrudan kendimiz ürün nakliyatı yapıyoruz ya da oradaki toptancılarla çalışıyoruz. İhracatımızın %11’ini oluşturan Avrupa da bizim için büyük bir pazar. Orta Doğu’da Libya ve Irak gibi ülkelerin ihracatımızdaki payı %10’u buluyor. Öte yandan Çin ve Japonya gibi Uzak Doğu ülkelerine ve Güney Amerika’da Şili, Brezilya ve Peru gibi ülkelere de ürünlerimizi satıyoruz.
- Türk pazarı için neler düşünüyorsunuz?
- Türk pazarı hakkında çok büyük umutlarımız var. Türkiye’de Halıdrom ile birlikte çalışıyoruz. Sadece 1 yıl içinde Türkiye pazarında çok başarılı olduk; ülkedeki pazar şartları gerçekten çok umut verici. İlk yılda umduğumuzdan çok daha fazlasını başardık. Türkiye’de bir fabrika kurup bu ülkenin halkına hizmet etme konusunda istekliyiz.
- Türkiye’de fabrika yeri olarak belirlediğiniz bir yer var mı?
- Henüz böyle bir yer belirlemedik. Türkiye’de bazı insanlarla görüştük ama fabrika için belirlediğimiz bir yer henüz yok.
- Oriental Weaversneden Halıdrom ile çalışmayı tercih etti?
- Halıdrom yetkilileri ile Ocak 2004’te Domotex’teki standımızda tanıştık; standımızı ziyaret ettiler, kendilerini tanıttılar, uzun bir süre konuştuk. Onları seçmemizin sebebi çok kararlı olmalarıydı, ne istediklerini gerçekten biliyorlardı. Hangi tür ürünlerin pazarda satacağını, bu ürünleri kime satacaklarını ve ne kadar satacaklarını çok iyi biliyorlardı. Şimdi geriye dönüp 1 yıllık döneme baktığımızda Halıdrom yetkililerinin ne kadar doğru bir yolda olduklarını görebiliyorum. Ürün seçimiyle ilgili müşterilerimize asla müdahale etmeyiz, yalnızca daha önceden bilgi sahibi olduğumuz pazarlarda çalışan müşterilerimize tavsiyede bulunuruz. Ancak daha önce Türkiye pazarı ile hiç çalışmamıştık; Türkiye’de çok büyük üreticilerin olduğunu biliyorduk ve ürünlerimizi bu pazara vermek konusunda neredeyse isteksizdik çünkü ürünlerimizin kopyalanmasından endişe ediyorduk. Daha sonra Halıdrom fikrimizin değişmesine neden oldu. Ancak Domotex’te gezdiğim standların çoğunda Oriental Weavers’ın Halıdrom için ürettiği modellere benzeyen modellerin olduğunu gördüm. İlginç olan şu ki bizim modellerimize benzer modellerin Türkiye pazarında rekabet unsuru olarak kullanılmasının yanı sıra bu ürünlerin burada fuar alanında da sergileniyor oluşu.
- Dünyanın çeşitli ülkelerindeki halı pazarlarına ürün satıyorsunuz. Ülkelere göre duvardan duvara ve parça halı satışlarında ne gibi değişiklikler oluyor?
-Geçen son iki yılda ahşap zeminler ve seramik karolar bir çıkış trendi çiziyor. Bu gelişme parça halı sektöründe bir artışı otomatik olarak beraberinde getirdi. Çünkü insanlar duvardan duvara halıyı kullanmayı bıraktılar; artık insanların daha hareketli bir hayatı var. Ailenin tüm fertleri çalıştığı için kimsenin duvardan duvara halıyı temizleyecek veya bakımını yapabilecek zamanı yok. Sonuç olarak gelişmiş ve az gelişmiş ülkelerde eğilim seramik karolar ve laminat parkeye kaydı. Ayrıca bu tür zemin kaplamalarının fiyatları da düştü. Bu nedenle özellikle gelir seviyesi yüksek, 2-3 yılda bir halısını değiştirebilen insanların olduğu ülkelerde parça halı satışlarında çok büyük artışlar görüldü. Bu ülkelerde üreticiler halının evin merkezinde olduğunu anladılar; halıyı değiştirirseniz evdeki diğer aksesuarları ve mobilyaları da değiştirmeniz gerekiyor