Mustafa Ustabaşı: “Sağ ve sol olarak çalışan halı kenar overlok makinesi üretiyoruz. Bu makine, bant sistemi ile halının iki tarafına aynı anda overlok yapabiliyor. Bu makine ile kesintisiz bir üretim sağlanıyor. İşçilikten ve zamandan kar ediliyor. Bu makine sayesinde imalat hızı da artıyor.”

- Sizi ve firmanızı tanıyabilir miyiz?

- Firmamız 1992 yılında kuruldu. Halı sektöründe faaliyet gösteriyoruz. Ülkemiz Belçika’dan halı makinesi ithal ediyordu, çünkü o zamanlar ülkemizde yerel halı makinesi üretimi yoktu. Bu işe ilk başladığımız yıllarda Belçika’dan gelen bu halı makinelerinin tamir, bakım ve servisini yapıyorduk. Kendi firmamızı kurmadan önce, Belçikalı üretici firmanın Türkiye mümessilinde görev alıyordum. Ayrıldıktan sonra kendi firmamı kurdum. 1996 yılında kendi firmamızda halı makinelerinin üretimine başladık. Dünya’da ikinci olarak bu makineleri üreten firma bizim firmamızdır. Üretimimizin ilk yıllarında yüksek teknolojiye ve üretim kapasitesine sahip olmadığımız için, yoğun talebe cevap veremiyorduk. Bu durum, başka ülkelerin de ülkemizdeki pazara makine satmalarına neden oldu. Romanya üretime başladı, ama bir süre sonra fabrikalarını kapatmak zorunda kaldılar. Daha sonra Tayvan, Türkiye pazarına girdi ve birkaç farklı markada ürettikleri makineleri satmaya başladılar. Tayvan ürünleri ile rekabete girdik. Bu nedenle fiyatlarımızı azaltmak zorunda kaldık. Tüketicilerin yerel üretimlere karşı Türkiye’de bir önyargısı mevcut. Bu nedenle ithal ürüne yönelebiliyorlar. İthal ürünlerin birçoğunun garantisi yok, servisi yok ve yedek parça bulmak çok zor. Oysa bizim ürettiğimiz ürünlerin servisi, yedek parçası ve garantisi var. Günümüzde User olarak markamız oturmuş durumdadır. Türkiye’de ve dünyada tanınıyoruz. Saçak ve overlok makinelerini ürettiğimiz biliniyor. Yakında kendi boya tesisimizi de kuracağız. Bu sayede makinelerin boyanma işlemlerini de kendimiz halledeceğiz. Makinelerin %90’lık bölümünü kendimiz üretmek için çalışıyoruz. Kendi kontrolümüz altında yeni makine parkuru kurarak, bilgisayar kontrollü tezgahlarda ürünlerimizin yüksek kalitede üretilmesini sağlayacağız. Kalitemiz daha da yükselecektir, yan sanayiden fazla yararlanmadan üretimimizi tamamen kendimiz yapmak istiyoruz. Antep’in %90’nında bizim makinelerimiz kullanılmaktadır. Türkiye’de çok tanınıyoruz. Amacımız yurt dışında daha geniş bir pazarlama yapmaktır.

- Ürün gruplarınız hakkında bilgi alabilir miyiz?

- Sağ ve sol olarak çalışan halı kenar overlok makinesi üretiyoruz. Bu makine, bant sistemi ile halının iki tarafına aynı anda overlok yapabiliyor. Bu makine ile kesintisiz bir üretim sağlanıyor. İşçilikten ve zamandan kar ediliyor. Bu makine sayesinde imalat hızı da artıyor. İğnenin vuruş sıklığı arttığı için kalite de artmış oluyor. Bunun yanı sıra saçak makinesi ve yapıştırma makinesi de üretiyoruz. Bizim ürettiğimiz aletler halı üretiminde “finishing” diye adlandırılan son bölümün yapılmasına yarıyor. Bu işlemden sonra halı paketlenmeye gidiyor. Makinelerimiz sayesinde halı sektöründe gözle görülür bir ilerleme oldu. Eskiden overlok işi zigzag makineleri ile yapılıyordu, bu makineler halı için uygun makineler değildi. Kendi makinelerimizi geliştirdikten sonra, sektörün önemli bir merkezi olan Gaziantep’e gittik ve makinelerimizi tanıttık. Dikiş kalitesi olarak makinelerimizin sunduğu kaliteyi anlattık. 1996 yılında büyük bir patlama yaptık. Sektör bu makineyi tanıyınca büyük bir talep oluştu. Bu yoğun talepler doğrultusunda üretimimizi arttırdık.

- Ürününüzü pazarlamak için nasıl bir yol izliyorsun?

- Gaziantep’te makineleri bölgeye dağıtan bir makine şirketine bayilik verdik ve bu başlangıç oldu. İstanbul içinde de makinecilere ve büyük halı firmalarının dağıtım firmalarına bayilik verdik. Yurt dışında da tanıtım çalışmalarımız oldu. Üretimimizin %30’unu ihraç ediyoruz. Bunu arttırmak yönünde çalışmalarımız sürmektedir. Ürünlerimizi Rusya, Azerbaycan, Özbekistan, Türkmenistan ve diğer Türki Cumhuriyetler, İran, Irak, Suriye, Malezya, Endonezya, Cezayir, Tunus, Mısır gibi ülkelere ihraç ediyoruz. Yurt dışı fuarlara katılarak yurt dışındaki tüketicileri makinelerimizden haberdar etmeye çalışıyoruz. Yurt dışı pazarlama firmalarıyla da çalışıyoruz, internet ortamında da yurt dışına pazarlama yapıyoruz.

Bu arada makinelerimizin yayılmasıyla yeni iş dalı oluştu. Son iki senedir arabada overlok yapımı ortaya çıktı. Minibüs veya kamyonetin içine jeneratör ve overlok makinesi koyarak, sokak sokak gezerek, evlerde eskiyen halılara overlok yapılıyor. Bizim makinemizle Türkiye’de en az 200 adet böyle çalışan overlokçu var. Ukrayna’da da aynı uygulama yaygınlaşıyor ve böyle bir iş kolu oluşuyor. Bu tabii ekonomik krizin getirdiği zor koşullara karşı oluşan bir iş dalıdır. Türkiye’nin her yerinde gezen mobil overlokçular kimsenin gidemediği yerlere makineleri taşıyarak halka hizmet veriyor.

- Usta eğitiminin sektör için önemi sizce ne kadar?

- Konfeksiyon ve dikiş makinesi sektöründe, en azından tamir olarak bir meslek lisesi branşı mevcut değil. Bir makine mühendisi bile bu konuda çok eksik kalıyor. Bu konuda yetişmiş eleman eksiği gerçekten çok büyük. Devletin bu eksiği kapamak adına meslek okulları açması gerekiyor.

- Sektörde yaşadığınız problemler nelerdir?

- Makine tezgahlarımızı arttırmak istedik. Halı sektörü birinci dereceden teşvike giriyordu. Fakat iş yapmak için devletten yardım istediğimizde, gayri menkul teminatları gibi engeller çıkarıldı. Sanayicilerin daha çok desteklenmesi ülkemizdeki üretimi arttıracaktır. Milyonlarca Dolar’lık makine parçası ithalatı yapılıyor ve bu paralar ülkemizin dışına gidiyor. Bunu engellemek adına devlet yerel üreticileri mutlaka desteklemelidir. Gümrüklerde yapılan son uygulamalar olumlu, fakat bu uygulamalar kurallarla desteklenmelidir. Sigorta, stopaj, eleman ücreti ve vergiler ödendiğinde makinenin malzeme maliyetinin üzerine %200’lük bir gider biniyor. İthal mal getirenler ise ülkemize az bir gümrük vergisi ödeyerek ürün sokuyorlar, bunun mutlaka önüne geçilmelidir. Bizim yurt dışına ihracatımızda hiçbir sıkıntımız yok, hiçbir gümrükten de malımız geri dönmedi. Zaten pazar olarak bu nedenle yurt dışını daha çok tercih ediyoruz. Amacımız tamamen dış piyasaya girmektir.  

- 2005 yılı hedefleriniz nelerdir?

- Halı sektöründe “konvört sistem” denen sistemi ülkemizde üretmek istiyoruz. Bilgisayar kontrollü bu tezgahları imal edeceğiz. Halının havını kesen traş makinelerini üretme hedefimiz de var, şu anda yurt dışından ülkemiz bu ürünü ithal ediyor. Halıya kabartma görüntüsü veren bu makine yüksek fiyatlara Almanya’dan geliyor. Pek yakında bu ürünü üreterek Türkiye piyasasına sokmak istiyoruz. Kalitemizi ülkemize kabul ettirebilirsek, sektörümüz yurt dışından ürün ithalatını azaltır, çünkü ürettiğimiz makineler gerçekten yurt dışından getirilenler kadar kaliteli. Büyük firmalar kalitemizi fark etmiş durumda, ama sektördeki küçük firmaların bir kısmına halen ulaşamıyoruz. Makinelerimiz günde 24 saat, 3 vardiya çalışıyor. Bu makinelerimizin avantajı ortada ve zamanla bunu tüm sektöre kabul ettirebileceğimize eminiz.