HALI SEKTÖRÜNDEKİ BÜYÜME DOĞAL MI YAPAY MI?

Halı sektörü dünya çapında son hızla gelişirken Türkiye ve Gaziantep de bu büyümeye öncülük etmekte, sadece bölgesinin değil dünyanın da en önde gelen halı üreticisi ve ihracatçılarından birisi haline gelen Türkiye son yıllarda gerçekleştirdiği atılımları arttırarak sürdürmek istemektedir. 

Yakın geçmişte yaşanan ve hala devam etmekte olan bu büyüme faaliyetiyle ilgili olarak 4. Uluslararası Ortadoğu Halı Fuarı’na katılan firmaların yetkili isimleriyle konuştuk ve görüşlerini aldık. Kimi firma yöneticileri mevcut büyüme trendinden memnuniyetlerini dile getirirlerken kimileri ise geleceğe dair birtakım endişeleri olduğunu ifade ettiler.

Angora Halı’dan Firma Sahibi Erhan Şiveydinli “Arz fazlasıyla çoğaldı. Ne yurt içinde ne yurt dışında bu kadar talep var. Şu anda yapay bir büyüme var. Bunun sonucunu hep beraber göreceğiz” derken Angel Halı’dan Dış Ticaret Müdürü Adil Ünal “Firmalar kurumsal vizyon ile ve profesyonel eleman kadrosuyla çalışmadığı ve yeni pazarlara hitap etmediği müddetçe büyümenin yapay olması kaçınılmazdır. Yeni pazar arayışlarını girmeksizin sadece mevcut müşterilere satış yapılırsa bu durum ileride firmaların aleyhine olacaktır. Firmalar doğru şekilde kadrolaşarak, farklı ülkelere giderek kendilerine iyi bir konum edinebilirler” diyerek sorunu ve bu soruna dair çözüm önerisini ortaya koymaktadır.

hali-fabrikasi-(85)

Öte yandan Atlantik Halı’dan Genel Müdür Kaan Ateş büyümenin yapay olmadığını belirtmekte ve “Türkiye yavaş yavaş dünyada hak ettiği yeri buluyor. Bugün Gaziantep’teki firmaların ağırlığına baktığınız zaman makine miktarı olarak dünyadaki halı dokuma makinelerinin yaklaşık %35’ine sahibiz. Bu noktada bizim pazar payımızın da %35 olması lazım. Hâlbuki biz bunun yarısı seviyesinde bile değiliz. Bana kalırsa yaşadığımız büyüme yapay değil” demektedir. Balat Mensucat Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Sinan Erkent ise tam ters bir görüş ortaya koymakta ve “Halı sektöründe aşırı bir gelişme var. Bu gelişme aşırı bir rekabet doğuruyor. Bunun iyi bir şey olduğunu söylemek mümkün değil. Sonuçta arz talep dengesizliği ortaya çıkıyor. Talebin ötesinde üretim olduğunda bu durum rekabeti doğuruyor ve bu rekabetin sonuçları bizim için iç pazarda ve dış pazarda hiç de pozitif olmuyor” şeklinde konuşarak olumsuz bir tablo çizmektedir.

Bükücü Tekstil’den Yönetim Kurulu Başkanı Asım Bükücü’yle yaptığımız konuşmada Asım Bükücü “Büyümenin yapay olduğunu düşünmüyorum. Şu anda pek çok yerde toplu konutlar yapılıyor. Halıya fazlasıyla ihtiyaç var” derken Emirhan Carpet’tan Dış Ticaret Satış Müdürü Hanifi Kasap “Bu yapay hatta şişirme bir büyüme. Biz hem enine hem boyuna büyüyemedik. İkisini aynı anda yapamadık. Ya boyuna büyüdük ya enine büyüdük. Bir tek yönde gidebildik. Bu da ister istemez sektörü etkiliyor. Doğruyu söylemek gerekirse biraz bilinçsiz bir büyüme oldu” diyerek mevcut büyüme trendinin olumsuz yönleri olduğunu ifade etmektedir. Öte yandan Felis Halı’dan Yönetim Kurulu Üyesi Yaşar Ağdağ “Kontrolsüzlük firmaların kendi politikalarıyla ilgili bir sorun olarak göze çarpıyor. Pazar araştırması doğru yapıldığı sürece hiçbir firmanın korkacağı bir şey yok. Ben bu büyüme trendine olumlu bakıyorum” şeklinde konuşarak büyümenin yapay olup olmayacağının firmaların elinde olduğunu ifade etmekte, Karacahan Carpet’tan Dış Ticaret Sorumlusu Ali İhsan Erdoğan da benzer bir bakış açısıyla “Bu gelişme bir anda olmadı. Bunun bir geçmişi var. Sağlam temelleri olduğu için söz konusu büyümenin yapay olduğunu düşünmüyorum. Yapay olsaydı zaten sektör bu seviyeye gelemezdi. Epey inişli çıkışlı olurdu. Oysa ki sabit bir gelişme söz konusu” diyerek konuya dair pozitif bir tablo çizmektedir.

economic-growth

Sektörün öncü firmalarından biri olan Merinos Halı’nın İhracat Müdürü Yeliz Mamak ise “Kontrolsüz bir büyüme olduğu doğru. Son birkaç yılda firma sayısı çok arttı. Artık kalite çok fazla göz önünde bulundurulmuyor. Gaziantep’te birisi bir şey tutturduysa herkes onun peşinden takılıp gidiyor. Bu işi bilen de yapıyor bilmeyen de yapıyor. Biz senelerin firmasıyız. O yüzden halı işinde profesyonel olduğumuzu düşünüyoruz. Bu konuda da bir sıkıntı yaşayacağımıza inanmıyoruz. Bir süre sonra doğal bir seleksiyon, bir eliminasyon olacaktır” diyerek yapay büyümeye vurgu yapmakta ancak kendilerine olan güvenlerini de ortaya koymaktadır. Mir Halı’dan Satış Pazarlama Müdürü Hüseyin Çınar konuyla ilgili olarak “Hızlı bir gelişme ve plansız bir yatırım var. Herkes sektöre girmeye çalışıyor” derken Rakam Carpet’tan Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Turan Beğendi “2023 yılında Türkiye’nin 500 milyar dolarlık bir ihracat hedefi var. Halıya biçilen pay 5 milyar dolar. Sanayiciler bu hedeflere hızlı bir şekilde ulaşmak için çaba gösteriyorlar. Bundan dolayı yatırımlarda büyüme var. Sanayicilerin yeni pazarlar keşfetmeleri açısından bu büyüme olumlu olabilir” şeklinde konuşmaktadır.

Sanat Halı’dan Firma Sahibi Fahrettin Kaplan ile konuştuğumuzda kendisi “Halı sektöründe kontrolsüz bir büyüme var. Bu da aşırı rekabet yaratıyor. Biraz daha kontrollü büyümek gerekiyor” derken Star Halı’dan İhracat Müdürü Mehmet Fatih Kılıç karamsar bir tablo çizerek “Sektör bence kontrolsüz büyüyor. Nasıl 1990’lı yıllarda üretim Belçika’dan Türkiye’ye kaydıysa bu kontrolsüz büyüme yüzünden bence Türkiye’deki üretim de ilerleyen yıllarda başka bir ülkeye kayacaktır” şeklinde konuyu yorumlamaktadır. Tümer Halı’dan İhracat Müdürü Hasan Kayın da bu görüşü desteklemekte ve “Bizdeki büyümenin biraz kontrolsüz ve plansız programsız olduğuna inanıyoruz. Bugün dünyada üretim yapan makinelerin üçte biri Gaziantep’te bulunuyor. Fakat bu yatırımın bilinçli bir yatırım olmadığını düşünüyoruz. Umuyoruz bu durumun kötü sonuçları olmaz, sektör olumsuz etkilenmez çünkü böyle bir durumda sadece sektör etkilenmekle kalmaz, Gaziantep ve Türkiye’nin genel ekonomik yapısı da bundan etkilenir. Bize kalırsa biraz daha kontrollü ilerlemekte fayda var” diyerek geleceğe dair kaygılarını dile getirmektedir.

Görüldüğü gibi halı sektöründe faaliyet gösteren firmaların sektördeki büyümeyle ilgili farklı görüşleri bulunmaktadır. Kimileri mevcut büyüme trendinden memnuniyetlerini dile getirirken kimileriyse bu trendin uzun vadede sektöre zarar vereceğini ve halı sektörünün ilerleyişinin yavaşlayacağını iddia etmektedirler. Anlaşılan o ki hangi görüşün daha geçerli olduğu zaman içerisinde ortaya çıkacak ve sektörün geleceği daha net bir şekilde görülebilecektir.

Bu Haberi Paylaş : FacebookTwitterGoogle+LinkedInPinterestEmailtumblrRedditDiggStumbleUponflattrbuffer