PATCHWORK HALILAR

Yüzyıllar önce yokluktan ve yoksulluktan doğan patchwork akımı zamanla ev dekorasyonuna katkı sağlayan estetik bir unsur haline geldi. Patchwork, Doğu kökenli bir teknik olmakla birlikte ABD ve Avrupa’da sanayileşti ve Batı halı kültürünün önemli bir öğesi olarak değerlendirilmeye başlandı.

PATCHWORK HALILAR

Son yıllarda halı sektörüne hâkim olan trendleri incelediğimizde “patchwork” tipi halıların tüm dünyada büyük bir hızla yaygınlaşmaya başladıklarını görüyoruz. Genellikle bir renk cümbüşü görünümüne sahip olan bu ilginç halılar özellikle ABD ve Avrupa’da uzun yıllardır pek çok farklı stildeki evi süslüyorlar.

Patchwork halılar, ilk bakışta modern bir sanatsal üslup ile gelenekselciliğin kombinasyonu oldukları izlenimini veriyorlar.

Ülkemizde “kırkyama” adıyla bilinen patchwork tekniğinde, klasik yün dokuma halılar çağdaş bir tasarım anlayışıyla işleniyor ve yüzlerce yıllık halı kültürü 21. yüzyılın modern sanat konseptiyle buluşuyor. Patchwork halılar hem el halıcılığının hem de makine halıcılığının önemli ürünleri arasında yer alarak halı meraklılarının ilgisini çekmeyi başarıyor.

Kimi atölyelerde geleneksel olarak eski mekiklerde dokunan bu halılar birbirinden farklı renkte yamaların birleştirilmesiyle oluşuyor. Geleneksel üretim tekniğine göre ilk aşamada imal edilen yün halıların tozu alınıyor ve ardından yüzeylerindeki fazla tüyler tıraşlanıyor. Daha sonra kimyasal özelliği olmayan doğal kökboyaları kullanılarak bu halılar boyanıyor ve tasarıma uygun bir şekilde bu farklı renklerdeki halılardan parçalar alınıyor. Bu parçalar bir araya getiriliyor ve birbirlerine ekleniyor. Bu işleme “yamalamak” deniyor. En son olarak halı ütülenerek düzleştiriliyor ve müşterilerin ilgisine sunuluyor.

Patchwork’un Tarihçesi

Yüzyıllar önce, dünyanın çeşitli yerlerinde, normalde çöpe atılacak olan küçük kumaş parçalarının değerlendirilmesi fikri ortaya çıktı. Bu fikir doğrultusunda önce bu parçalarla çeşitli ebat ve renklerde örtüler üretildi. Zamanla bu örtülerin üretimine daha fazla itina gösterilir oldu ve patchwork adeta bir sanat haline geldi. Maddi yokluklardan doğan bu teknik, farklı ülkelerin kültürleriyle etkileşime girdi ve ortaya birbirinden yaratıcı eserler çıktı.

İngilizcede “patchwork” olarak adlandırılan bu teknik ülkemizde “kırkyama” olarak biliniyor. Aslında kırkyama kumaş birleştirme tekniklerinin tümüne verilen addır. Bu teknik Anadolu’nun farklı yerlerinde “kırk pare”, “yamalı bohça” ve “parça bohça” olarak da adlandırılır.

Bugün itibariyle bilinen en eski patchwork çalışması 2000 yıl öncesine ait olup bir İskit mezarında bulunmuştur. Bazı tarihçiler patchwork’un kaynağı olarak Mısır’ı gösterirken kimileri bu tekniğin anavatanının Orta Asya olduğunu ileri sürmektedir.

Anadolu’ya Selçuklular zamanında giren patchwork tekniği, Osmanlı Devleti zamanında ise özellikle Bosna bölgesinde yaygınlık kazanmıştır. Bu tekniğin en dikkat çekici örnekleri Osmanlı çadırlarında ve gölgeliklerinde görülür. Söz konusu eserler saraydaki Nakkaşhane’nin yönlendirmesiyle üretilmiş olup oldukça ince bir işçiliğin izlerini taşırlar.

Avrupa’da patchwork ise ilk olarak yatak örtüsü şeklinde ortaya çıkar. Patchwork’un Avrupa’da gelişmesi ve yaygınlaşması da Hindistan’daki değerli kumaşların 1600’lü yıllarda Avrupa’ya getirilmesiyle gerçekleşir. Avrupa’dan Amerika’ya yönelik göçler sonucunda bir süre sonra patchwork tekniği Yeni Dünya’ya da ulaşır. Burada söz konusu teknik yaygınlaşır ve kıtaya sonradan gelenler patchwork’ü temel alarak sanayi tesislerinde dekoratif nitelikte ürünlere hayat verirler.

Patchwork türü halıların renklendirilmesinde üretim şekline bağlı olarak farklı teknikler uygulanmaktadır. Günümüzde, fabrikalarda üretilen patchwork halılarda kimyasal boyalar kullanılırken geleneksel üretim yapılan yerlerde bitkilerden elde edilen kök boyalardan faydalanılmaktadır.

patchwork_3

Amatör Olarak Patchwork Üretimi

Bilindiği gibi patchwork üretimi artık evlerde dahi amatör olarak yapılabiliyor. Maharetli ev hanımları evlerindeki fazla kumaşları keserek ve düzgün biçimde birleştirerek patchwork halılar üretebiliyorlar. Patchwork’e meraklı ev hanımları döşemelik kumaşları düzgün şekilde kesiyor, ardından bunları astarlıyor ve son olarak eski bir halının üstüne yerleştiriyorlar. Bu şekilde amatör yöntemlerle patchwork halı ve yolluklar üretmek mümkün oluyor.

İlk olarak yokluktan ve yoksulluktan doğan patchwork akımı, zamanla ev dekorasyonuna katkı sağlayan bir unsur haline geldi. Masa örtüsü modelleriyle yola çıkan bu yöntem sonunda halı sektörünün de bir parçası oldu. Patchwork, Doğu kökenli bir teknik olmakla birlikte ABD ve Avrupa’da sanayileşti ve Batı halı kültürünün önemli bir öğesi olarak değerlendirilmeye başlandı.

Patchwork halılar farklı tarzda dekoratif yapıya sahip evlerde kullanılabilme özelliğine sahiptir. Önemli olan halının rengini iyi seçmek ve onu mobilyalarla uyumlu olacak şekilde değerlendirebilmektir.

Halı meraklılarının patchwork’e olan talebini analiz ettiğimizde görüyoruz ki geleneksel değerlerle modern çizgileri başarıyla harmanlayan bu tip halılar daha uzun süre tüketicilerin ilgisine çekecek ve bu ürünler piyasada kendilerine yer bulmaya devam edecektir.

Bu Haberi Paylaş : FacebookTwitterGoogle+LinkedInPinterestEmailtumblrRedditDiggStumbleUponflattrbuffer