| |
» Haberin Devamı... | ||||||
|
TÜRKİYE’DE MARKA TESCİLİ “Son yıllarda firmalar hem uluslararası arenada hem de Türkiye’de, ürünlerini pazarlamak için yarattıkları markaların patentini alarak haksız rekabetin önüne geçme konusunda kesin tavır alıyorlar. Özellikle halı tasarımında karşılaşılan sorunların başında biçim ve desenlerin birbirinden ayırt edilmesi konusu geliyor.” Son yıllarda halı sektöründe kaydedilen ilerlemeler neticesinde iyiden iyiye kızışan rekabet ortamı, gözleri marka tescili konusuna çevirmiş durumda. Hem uluslararası arenada hem de Türkiye’de firmalar, ürünlerini pazarlamak için yarattıkları markaların patentini alarak haksız rekabetin önüne geçme konusunda kesin tavır alıyorlar. Özellikle halı tasarımında karşılaşılan sorunların başında biçim ve desenlerin birbirinden ayırt edilmesi konusu geliyor. Marka olarak kabul ettiğimiz olgu, tüm mal ve hizmetleri bir diğerinden ayırt eden her türlü işarettir. Marka tescili ise bu işaretlerin haksız ve bilinçsiz kullanımını engellemek ve doğabilecek her türlü zararın önüne geçebilmek adına markayı koruma altına alma işlemidir. 27 Haziran 1995 tarihinde yürürlüğe giren 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye göre, Ticaret Markası ve Hizmet Markası tescilli koruması, Türk Patent Enstitüsü’ne yapılacak başvuru ile sağlanmaktadır. Marka başvurusu için gerekli olan bilgi ve belgeleri şu şekilde sıralayabiliriz: 1. Marka örneği: Mal ya da hizmetler için kullanılacak markanın yazı karakteri, logosu veya bunların uygulandığı etiket ya da ambalaj örneği. 2. Mal ve hizmet listesi: Tescil edilecek marka piyasada hangi alanlarda (sektörlerde) kullanılacaksa bu alanlarla ilgili marka sınıfları belirlenmelidir. Ön Araştırmanın Önemi Marka tescil başvurusundan önce mutlaka ön araştırma yapılmalıdır. Bireysel olarak yapılan ön araştırma işlemleri Türk Patent Enstitüsü’ne dilekçe ile müracaat edilerek yapılabilir. Ön araştırma işleminde temel esas araştırmanın yapıldığı tarihten önce yayınlanmış markalar ile başvuru yapılmak istenen markanın bilgisayar ortamında karşılaştırılmasıdır. Yani başvuru yapılmak istenen markanın aynısının veya bir benzerinin yayınlanıp yayınlanmadığı; diğer bir deyişle tescil edilip edilmediğini araştırmak gerekir. Ön araştırma işlemi sonucunda elde edilen veriler için gerekli görüldüğü takdirde bir marka vekilinden tescil edilebilirlik yorumu alınmalıdır.
Başvuru ve Tescil İşlemleri Marka başvuru yapıldığı itibaren tescil süresi ortalama olarak 12 aydır. Bu süre genel olarak başvuru ve Türk Patent Enstitüsü incelemesi, yayın ve tescil aşamalarından oluşur. Başvuru ve İnceleme Aşaması Marka başvurudan itibaren ortalama 6-7 ay içinde Türk Patent Enstitüsü tarafından incelenir ve tescil edilebilirlik kriterlerine uyuyorsa markanın yayınına resmi markalar bülteninde karar verir. Markanın Türk Patent Enstitüsü uzmanlarınca ilk değerlendirmesinden sonra tescil edilebilirlik kriterleri bakımından uygun olmayan veya kısmen uygun olmayan bir durum olursa Türk Patent Enstitüsü marka için “red veya kısmi red” kararı verebilir. Bu karara itiraz hakkı vardır. Yayın Aşaması Yayınına karar verilen markalar her ay Türk Patent Enstitüsü tarafından yayınlanan markalar bülteninde 3 ay süre ile askıda kalır. Yani yayın tarihinden itibaren 3 ay içinde üçüncü kişiler itiraz edilebilir. Türk Patent Enstitüsü bu itirazları markalar kanununa göre değerlendirir ve itirazı kabul edebilir veya etmeyebilir. İtirazların kabul edilmesi halinde başvurulan marka tamamen red olabilir veya başvurulan sınıfların bir kısmı çıkarılabilir. İtirazın kabul edilmemesi halinde markanın tesciline karar verilir. Tescil Aşaması Başvurulan markanın tescil edilmesine karar verildikten sonra bu durum başvuru sahibine veya vekile bildirilir. Türk Patent Enstitüsü tarafından talep edilen tescil ücretinin ödenmesinden sonra ortalama 1-2 ay içinde “marka tescil belgesi” alınır. Marka tescil işlemlerinde Türk Patent Enstitüsü TPE, kanunlarla bu konuda yetkili kılınmıştır. TPE Ankara da faaliyet gösteren Sanayi Bakanlığı’na bağlı özerk bir kurum olan Türk Patent Enstitüsü’nde işlem yapma yetkisi ise, bizzat müracaat eden gerçek hak sahiplerine veya hak sahiplerini enstitü nezdinde temsile yetkili ve sicile kayıtlı resmi marka vekillerine tanınmaktadır.
Tasarım tescili için gerekli bilgi ve belgeler Türkiye’de tasarım başvuruları için şu bilgi ve belgeler gerekmektedir: 1. Tasarım tarifnamesi: Tasarım tescili ile korunmak istenen görsel yeniliğin “yeni ve ayırt edilici nitelik” taşıyan kısımların açıklamasıdır. Tasarım tarifnamesini vekillerimiz yazmaktadır. Fakat iyi bir tarifname için yeni ve ayırt edici kısımların çok net bir biçimde vekillerimize açıklanmalıdır. Bunun için tasarım tarifname açıklaması formu doldurulur. 2. Tasarım hakkı beyanı: Tasarımcının haklarını ne şekilde başvuru sahibine verdiğini açıklayan formu, yani tasarım talep beyanını doldurup imzalanmalıdır. 3. Resimler: Tescile konu tasarımların 8x8 boyutundaki 20 adet resim gereklidir. Bu resimler sadece tasarım konusunu anlatmalıdır. Başka bir ürün ile zorunlu olmadıkça belirtilmemelidir. Üzerine bir marka bulunmamalı, markanın bulunması kaçınılmaz ise başvuru sahibine ait ilgili sektörde tescilli olan bir marka olmalıdır. 4. Başvuru bilgileri: Başvuru sahibinin adı soyadı (firma ise firma bilgileri) ve iletişim bilgileri bulunmalıdır. Başvuru ve Tescil İşlemleri Başvuru ve ön inceleme aşaması: Tasarım dosyası ile Türk Patent Enstitüsü’ne başvurduktan sonra enstitü (TPE) başvuruyu 554 sayılı kanun hükmünde kararnamenin 3. maddesine göre inceler. İncelemede benzerlik araştırması yoktur. Yayın aşaması: Tasarım başvurusu şekli incelemelerden sonra Türk Patent Enstitüsü’nün (TPE) her ay yayınlamış olduğu resmi endüstriyel tasarımlar bülteninde yayınlanır. Yayın süresi 6 aydır. 6 ay sonuna kadar bir itiraz gelmezse tasarım başvurusuna belge verilir. Belge aşaması: Türk Patent Enstitüsü tarafından endüstriyel tasarımlar bülteninde yayınlanan tasarımlara itiraz gelmezse endüstriyel tasarım belgesi verilmesine karar verilir. Tasarıma itiraz gelir ve enstitünün değerlendirmesi sonucu itiraz kabul edilirse tasarım iptal edilebilir. İtiraz enstitüce kabul edilmezse tasarıma belge verilmesine karar verilir. Marka tescilleri sırasında en önemli konu, markanın seçimi ile marka tescilinin kapsayacağı malların ya da hizmetlerin saptanmasıdır. Markanın başkaları tarafından tescil ettirilmiş ya da kullanılan markalardan ayırt edilebilecek şekilde farklı olması gerekmektedir. Marka tescilleri ile sağlanan koruma, tescil edilecek marka ve markanın kullanılacağı mallar ile sınırlı olduğu için, ürün listesi hazırlanırken, gerçek iş konusuna uygun olarak hazırlanmalıdır. Markanın tescil tarihinden itibaren, beş yıl içinde mal listesinde yazılı mallarda kullanılması zorunlu olduğu ve markanın kullanılmadığı mal için, istek üzerine mahkemece iptal edilebileceği de değerlendirilmelidir. Bir markanın tescil edilebilirliği için, Pierre Cardin, Arçelik, Beymen, Ford, vb. gibi okunabilir sözcüklerden oluşması gerekmemektedir. Marka tanıtıcı bir işarettir ve bir otomobil üzerinde yer alan VW işareti bu harfler yerine Volkswagen olarak, daire içindeki üç köşeli yıldızdan oluşan logo Mercedes olarak ve birbiri içine geçmiş dört adet daireden oluşan logo Audi olarak algılanmaktadır. Bu örnekleri çoğaltmak mümkündür. Markanın koruma süresi 10 yıldır ve bu süre her 10 yıl sonunda ve istek halinde yenilenebilir. Markanın Uluslararası Alanda Geçerliliği Türkiye’de yapılan bir marka tescili, yalnız Türkiye sınırları içinde koruma sağlar. Markanın diğer ülkelerde de korunması için, o ülkelerde de tescil ettirilmesi gerekir. Avrupa Birliği ülkelerinin tamamı için geçerli olan, Topluluk Markası tescili İspanya’nın Alicante şehrinde kurulan Topluluk Marka Ofisi’nde yapılmaktadır. Türkiye, Paris Sözleşmesi ve Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması üyesi olduğu için, Türk vatandaşları da bu olanaktan yararlanabilmektedir. Avrupa Birliği ülkelerinde markaları zaten tescilli olanlar, Topluluk Markası tescilini isterlerken, bu ülkelerdeki mevcut tescillerinin kıdemini talep edebileceklerdir. Topluluk markası tescili, işlem olarak bir zorunluluk değildir. Topluluk Markası olarak yapılacak bir tek tescil ile topluluğun ülkeleri olan, Avusturya, Belçika, İngiltere, Danimarka, Almanya, Finlandiya, Fransa, Yunanistan, İrlanda, İtalya, Lüksembourg, Hollanda, Portekiz, İspanya ve İsveç’te, markanın korunması sağlanacaktır. Topluluk markası için yapılacak başvurular yayınlanarak üye ülkelerin itirazlarına açılacak ve 15 ülkeden hiçbirinin itiraz etmemesi halinde, tescil işlemi yapılacaktır. Topluluk üyesi ülkelerden herhangi birinin itiraz etmesi halinde, Topluluk Marka Tescili isteği red edilecektir. Bu durumda, itiraz etmeyen ülkelere tek tek başvurularak, ulusal marka başvurusuna dönüştürmek yoluyla marka tescil ihtiyacı çözümlenebilecektir. Markaların uluslararası tesciline olanak sağlayan, markaların uluslararası tescili konusundaki Madrid Anlaşması ile ilgili Protokole (kısaca Madrid Protokolü olarak anılan) Türkiye, 1 Ocak 1999 tarihinden itibaren katılmıştır. Uluslararası marka tescili işlemleri, Dünya Fikri Haklar Örgütü (WIPO) bünyesinde yürütülmektedir. Marka, menşe ofis tarafından tescil edildikten veya tescil için başvuru yapıldıktan sonra, marka sahibi koruma istediği anlaşmaya katılmış ülkelere başvuru yapılabilmektedir. Her ülkenin WIPO’ya belirttiği inceleme süresi 12 veya 18 aydır. Bu süre dolunca, markanın tescil edilip edilmediğini öğrenmek mümkündür. Her ülkenin ofisleri kararlarını belirtilen süre içinde, WIPO’ya bildirmektedir. Uluslararası tescil sonrası değişikliklerin tümü ve yenileme işlemleri, belirlenen ülkeler için tek ücret ve tek talep yoluyla yapılmaktadır. Uluslararası tescil şu ülkeleri kapsamaktadır; Benelux (Belçika, Hollanda, Lüksemburg), İsviçre, Çin, Küba, Çek Cumhuriyeti, Almanya, Avusturya, Danimarka, Estonya, İspanya, Finlandiya, Fransa, Gürcistan, İngiltere, Macaristan, İzlanda, Kenya, Demokratik Kore Cumhuriyeti, Liechenstein, Lesoto, Letonya, Litvanya, Monako, Moldova, Mozambik, Norveç, Polonya, Portekiz, Romanya, Rusya Federasyonu, İsveç, Sierra Leone, Slovenya, Slovakya, Swaziland, Türkiye, Yugoslavya, Türkmenistan, Fas, Japonya, İtalya, Antigua ve Barbuda, Yunanistan, Butan, Ermenistan ve Singapur. |
|||||||
