İbrahim Öner: “Bugün bu makinelerden Gaziantep’te çok miktarda bulunmaktadır. Alpha 300’den sonra Alpha 320 modeliyle yeni teknolojilerini halı sektörünün hizmetine sunduktan sonra geçen yıl Alpha 320 makinelerinden Türkiye’ye 17 adet girmiştir. Alpha 320 makinesinden sonra da geçen Ağustos ayından itibaren yeni Alpha 360’ı da ürün yelpazemize kattık.”

- Sizi tanıyabilir miyiz? Sektöre girişiniz nasıl oldu?

- Adım İbrahim Öner, makine mühendisiyim. Öğrenim hayatımı Almanya’da tamamladım. 1983 yılından beri tekstil sektörüne yönelik başka mümessilliklerimizle birlikte Textima’nın Türkiye temsilciliğini yapıyoruz. Schönherr daha önce Textima adı altında Türkiye pazarında yer alıyordu. Textima; Atlas, Saray, Bahariye gibi firmaların üretiminde önemli bir rol oynamıştır. Daha sonra Doğu Almanya’nın teknolojiye uyum sağlayamamasından dolayı Textima 2. plana düştü. Doğu ve Batı Almanya’nın birleşmesinin ardından da özelleştirildi. O zamana kadar Textima’da yaklaşık 1.200 kişi çalışıyordu ve üretiminin büyük bir kısmını Comecon ülkelerine satıyordu. Halen Alpha 320 model halı dokuma makinelerinin üretildiği Chemnitz şehrindeki fabrikada 80 kişi çalışmakta. Alpha 360 modelinin üretildiği Staubli Grubu’nun, Bayreuth şehrinde ise 260 çalışanı bulunmaktadır. Staubli jakar makinesi de grubun Fransa’da ki fabrikasında üretilmektedir. Bugün, Staubli Grubu 85 ülkede temsil edilmekte olup, grubun ürünleri bu ülkelerde satılmaktadır.

- Schönherr’in tarihçesi ve gelişimi hakkında bilgi alabilir miyiz?

- Schönherr 1852 yılında Louis Schönherr tarafından Chemnitz’de kurulmuştur.1888 yılında ilk dokuma makinesini üretmiş ve ilk çift yüzlü halı dokuma tezgahını da 1932’de dünyaya tanıtmıştır. II. Dünya savaşından sonra her Doğu Bloku ülkesinde olduğu gibi devletleştirilmiştir ve Textima bünyesinde 35’ten fazla firma toplanmıştır. Bu 35 firmadan birisi de Schönherr’dir ve onun da ismi Textima’ya çevrilmiştir. Bu arada II. Dünya savaşından sonra fabrikanın bulunduğu şehrin adı da değişmiş ve Karl-Marx-Stadt olmuştur. Batı ile Doğu Almanya’nın birleşmesinden sonra özelleştirilen firmanın adında değişiklik yapılmak istenmiş ve Schönherr’in Textima’dan sonraki adı Weba olmuştur. Doğu ve Batı Almanya’nın birleşmesinin ardından şehrin adı için de bir oylama yapılmış ve adı 1990 yılında tekrar Chemnitz olarak değiştirilmiştir.

Daha sonraki yıllarda bu fabrikayı Viyana’lı Dr. Winkler ve arkadaşı satın almışlar. Bu grup da makineyi yeteri kadar geliştirememiş ve firma rakiplerinden geri kalmıştır.

1998 yılının ortasında Staubli Grubu fabrikayı satın aldı. Staubli Grubu, jakar üreten ve bu konuda dünyadaki pazarın %80’ine sahip olan bir firmadır. Fabrika, Staubli Grubu’na geçtikten sonra hızlı bir gelişim sürecine girmiş ve ilk model olarak Alpha 300 makinesini çıkarmışlardır. Bugün bu makinelerden Gaziantep’te çok miktarda bulunmaktadır. Alpha 300’den sonra Alpha 320 modeliyle yeni teknolojilerini halı sektörünün hizmetine sunduktan sonra geçen yıl Alpha 320 makinelerinden Türkiye’ye 17 adet girmiştir.

Alpha 320 makinesinden sonra da geçen Ağustos ayından itibaren yeni Alpha 360’ı da ürün yelpazemize kattık. Schönherr firmasının belirttiğine göre bu yeni makine Alpha 320 halı dokuma makinesinin % 70’i değiştirilerek yaratılan bir makinedir. Bu makinenin, özellikleriyle halı dokuma sektöründe yeni bir dönem açtığına inanıyoruz. Kısa bir örnek olarak, Alpha 360, dakikada 175 devir yapabiliyor; bu da üreticilere daha az zamanda daha fazla mal çıkarma imkânını veriyor. Şu anda önemli kullanıcılar, bu makineyle yakın rakibimizi geçtiğimizi belirtiyorlar. Mısır, Belçika ve Suudi Arabistan’daki Alpha 360 sahibi halıcılar da bu makineden çok memnun olduklarını ifade ediyorlar ve makineden övgüyle bahsediyorlar. Türkiye’ye bu makineden Gaziantep’deki Mutlu Halı’ya bir tane geldi. Yakın zamanda Gaziantep’e 3 tane daha gelecek.

- Staubli Grubu’nun Türkiye’ye bakışı nasıl?

- Türkiye pazarının önce iyi anlayamadılar, daha sonra yapılan temaslarla ve düzenlenen sempozyumlarla kendilerine bu pazarın önemini gösterdik ve İstanbul’da Staubli Sanayi Makine ve Aksesuarları Tic. Ltd. Şti bünyesinde bir servis kuruldu. Bu servisin kurulma amacı; makinelerin orijinal yedek parçalarının bulunmasını kolaylaştırmak ve sorun yaşandığında hemen müdahale edebilmekti. Ancak Gaziantepli müşterilerimize daha iyi ve hızlı bir şekilde hizmet verebilmek için servisin bu işin merkezi haline gelmiş olan Gaziantep’te kurulması gerektiğini düşündük. Gaziantep’te Organize Sanayi Bölgesi’nde 2004’ün Mart ayında bir servis kurulmasını sağladık. 2004 Mart ayından beri bu servisimiz başarıyla çalışmaktadır. Bölgede aynı zamanda bir yedek parça deposu da kuruldu. Bunun yanında, Gaziantep ile Almanya arasında yaşanan lisan problemlerini ortadan kaldırmak için bir Türk arkadaşımız Almanya’nın Bayreuth şehrindeki Staubli fabrikasında eğitim aldı. Böylece Türkiye’deki halıcılar için yardım almak çok daha kolay hale geldi.

- Sektörde yaşanan sorunlar nelerdir?

- Tekstil sektörüne aşırı ve plansız yatırım yapılmasından dolayı krizler olabiliyor. İstikrarlı bir üretim olmadığından sektörün geneli bu sıkıntıdan darbe görüyor. Ayrıca Çin’e uygulanan kotaların da kalkması tekstil sektörü için çok büyük bir sorun oluşturuyor çünkü Çin’in ucuz maliyetleriyle yarışmak Türk tekstilcisi için çok büyük bir problem.

- Sektörde makinelerdeki fiyat artışından kaynaklı bir sıkıntı var. Bu konuya da değinebilir miyiz?

- Biz makinelerimizi Euro ile satıyoruz. Ancak üretici kendi malını USD olarak satıyor. Daha önceleri bir makine alan, makineyi bir senede amorti edebiliyordu. Ancak bu durum kar paylarının azalması ve Dolar’ın Euro’ya karşı değer kaybetmesi nedeniyle şu anda 2 ya da 3 seneye çıkmıştır.

Bunun yanında, çeliğe gelen zamlar da makine fiyatlarının artmasına neden olmuştur. Geçen yıla göre çelikteki bu artıştan dolayı makine fiyatlarında yaklaşık 50.000-60.000 Euro civarında bir artış olmuştur. Ayrıca talebin fazlalığı da fiyatı yükseltmektedir.

- Bir makinenin kurulması siparişten itibaren ne kadar zamanda gerçekleştiriliyor?

- Makinenin üretilmesi ve Türkiye’ye sevki 4-5 ay sürüyor. Gelişinden sonra, makinenin büyüklüğüne göre montajı da 28 ile 32 gün arasında sürüyor.

- Schönherr’in halı sektöründe en fazla gelecek gördüğü ülkeler hangileridir?

- Çin ve Türkiye’dir. Çin bilindiği üzere çok büyük bir pazardır. Türkiye’de de özellikle Gaziantep’te son senelerde modern elektronik halı makinelerine yapılan yatırımlarla ülkemiz, dünya halı endüstrisinde önemli bir pay sahibi olmuştur. Bu gelişmeler Türkiye’nin Belçika halı sanayinin önüne geçeceğini göstermektedir.

- Son olarak eklemek istediğiniz bir şey var mı?

- Staubli Grubu’nun çok büyük bir iddiası var. “Hiç bir zaman ikinciliği kabul etmeyiz” diyorlar.

Fabrikayı 6 yıl önce aldılar ve bu kısa süre içinde makinelerin teknolojisine yönelik ciddi çalışmalar yaptılar. Bunların bir örneği Schönherr makinelerine büyük esneklik kazandıran, “elektronik döner dobi”dir. Bu dobi sayesinde 40’dan fazla taban dokuma yapısına hemen geçilebilmektedir. Döner dobi’nin elektronik Staubli jakar makinesi ile kombinasyonu sayesinde, 220’den fazla halı dokuma yapısı elde edilebilmektedir. Bu da orta ölçekli şirketlerin hızlı bir şekilde birbirinden farklı halı dokuma tipi üretmelerinde büyük kolaylık sağlamaktadır. Bunun gibi daha birçok yeni teknolojiyi Schönherr firması makinelerinde kullanmakta ve ayrıca geleceğin teknolojilerini yaratmak için de Almanya’daki Ar-Ge bölümünde sürekli çalışmalar yapmaktadır.