-Şirketiniz
hakkında kısaca bilgi verebilir misiniz?
-Adım M. Akif İlhan. Apex
1994 yılında Ankara'da kuruldu. Ortağım Mustafa Bey ile birlikte 1994
yılından bu yana halı kilim ve ev tekstili ithalatı ve toptan ticareti
ile uğraşıyoruz. Gazi Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunuyum, ortağım
Mustafa Bey ise aynı üniversitenin maliye bölümünden mezun. Okulu
bitirdikten sonra kendi işimizi kurmaya karar verdik. 1994 yılında
henüz üniversitede okurken ilk olarak tiftik yününden elde dokunarak
üretilen dünyaca ünlü Siirt battaniyesinin alım ve satım işine girdik.
Artık unutulmaya yüz tutmuş ve neredeyse üretimi tamamen durmuş olan
bu ürünlerden oldukça kısa sürede yüksek adetlerde üretmeye başladık;
17 tezgahta battaniye dokuttuk ve satışlarımız ciddi rakamları buldu.
Siirt battaniyesini öncelikle zincir marketler aracılığıyla herkesin
kullanabileceği bir ürün haline getirdik. Başlangıçta ayda 60 battaniye
dokutma kararı aldık ve bütün tezgah sahipleri bunun imkansız olduğunu
söyledi. Sonraları bir ayda dokutulan battaniye sayısını 30'dan 3000'lere
çıkardık. Unutulmuş bir sanat olan battaniye dokumacılığını Siirt
dışına taşımak için iyi bir fırsattı ve Siirt battaniyesinin Siirt'te
alıcısı varsa başka yerlerde de satılabileceğini düşünerek zincir
marketlerde 100'ün üzerinde noktada bu battaniyeleri tüketiciye ulaştırdık.
-Battaniye işinden neden uzaklaştınız?
-Esasında battaniye işini bırakmadık, hala devam ediyoruz. Ancak piyasa
şartları gereği çeşitlilik sağlayabileceğiniz, hızlı satan ürünü satmak
zorundasınız. Öte yandan, tiftik doğal bir malzeme ve Türkiye'de tiftik
keçisinin sayısı son yıllarda çok büyük oranda düştü. Bu nedenle Siirt
battaniyesi için gerekli hammaddede çok büyük azalma yaşandı. Müşterilerimiz
bizden bu ürünü talep etmeye devam ediyorlardı ama biz talebe cevap
veremez hale gelmiştik. İyi bir portföy oluşturmuştuk ve müşterilerimize
yeni ürünler sunmamız gerekiyordu; böylece halı ithalatına başladık.
-İthalata ilk olarak hangi ülkeden başladınız?
-İlk kez Belçika'dan makine halısı ithal etmeye başladık. Belçika'dan
getirdiğimiz ürünlerde iyi satış rakamlarına ulaştık ama fiyat avantajı
nedeniyle zamanla üretimi Hindistan'a kaydırdık ve Hindistan'dan halı
ithal etmeye başladık. Piyasa da bir ölçüde ithalatı yapacağımız ülke
konusunda bizi yönlendirdi. Hindistan'dan ilk olarak Hint kilimi ve
kapı önü paspası olarak coco paspas ithal ettik. Son bir yıldır yeni
vergi uygulamaları nedeniyle hand-tufted halılara ağırlık verdik.
Çin'den ithal ettiğimiz hand-tufted halıların yıkanabilir olma özelliği
ve kesinlikle hav bırakmaması hand-tufted piyasasını 3-4 kat büyütecek.
Hand-tuffted halıların en büyük avantajı çok sayıda farklı renk ve
desende üretilebiliyor olması. İç piyasada satılan renk ve desenler
tüketicinin gözünde çok çabuk eskiyor. Dolayısıyla desenlerimizi sürekli
yeniliyoruz.
-Pazarlama konusunda ne tür çalışmalarınız var? Ürünleriniz nerelerde
satılıyor?
- Şu anda ağırlıklı olarak Belçika, Çin, Mısır, Hindistan, İngiltere
ve Almanya'dan ithalat yapıyoruz. Üretime başlamadan önce mutlaka
bu ülkelere gidip fabrikaları yerinde ziyaret ediyoruz . Üreticinin
fabrikasını ve üretim koşullarını görüp öyle sipariş veriyoruz. Üreticiyi
gidip yerinde ziyaret etmek gerçekten çok önemli; özellikle Hindistan'da
üretim düzeni çok güvenilir olmayan firmalar var. Başlangıçta ürünleri
getirdikten sonra kullandığımız dağıtım ağı büyük gruplara bağlı zincir
marketlerdi. Ancak bu marketlerle ilgili ödeme konusunda bazı sıkıntılar
yaşandı. Biz ürünleri ithal etmeden önce parasını ödüyoruz ama zincir
marketler ne yazık ki sözleşme ile belirlenen vadelere uymuyorlardı,
dolayısıyla zamanla birçok zincir marketten çekilme kararı aldık.
Geçtiğimiz Mayıs ayında İstanbul'da İkitelli Masko Mobilyacılar Sitesinde
tamamen toptan satışa yönelik bir Showroom açtık. Bu Showroomu açmamızdaki
amaç halı mağazalarına yönelmekti. Ürünlerimiz özellikle İstanbul'da
çok rağbet görüyor. Bunun en önemli sebebi kaliteli, kullanışlı, kolay
temizlenebilen ve fiyatı uygun ürünler satmamız. Şu anda bayilik için
sırada bekleyen birçok firma var; el dokuma halı satan mağazalarda
yıkanabilen ve kaymaz tabanlı ürünlere büyük bir talep vardı ve bizim
ürünlerimiz bu ihtiyaca cevap verdi.
-Ürünleriniz Türkiye'de kaç noktada satılıyor?
-Şu anda 150 noktada tüketiciye ulaşıyoruz.
-Hindistan'dan yaptığınız ithalatta ürünlerin desenlerini bir sonraki
sezona göre belirlendiği doğru mu?'
-Hindistan'dan yapılacak ithalatta desenleri bir sonraki sezona göre
seçmek gerekiyor. Hindistan'la yapılan ticarette genellikle iki yol
izlenebilir; birincisi stoktan ürün almaktır ki bunda renk ve desen
seçme şansınız yoktur,ikincisi de "program üretim"dir. Program
üretimde belli bir desenden belli bir miktar sipariş veriyorsunuz.
Ancak siparişinizin Hindistan'dan gelmesi 4-5 ayı buluyor. Örneğin
bu hafta vereceğimiz sipariş 5 ay sonra elimizde olacak. Bu nedenle
gelecek mayıs ayında moda olabilecek renk ve desenleri tahmin etmemiz
gerekiyor. Son zamanlarda üretimde Çin'e ağırlık vermek istememizin
sebebi üretim süresinin daha kısa olması ve standart kalitede üretimdir.
Hindistan'ın bir dezavantajı ise Muson yağmurları. Muson yağmurları
olduğunda 3-4 ay üretime ara veriliyor. Ayrıca Hindistan'da boyanan
ipliğin kuruması Muson yağmurlarından dolayı iyi gerçekleştirilemiyor
ve renkte bazı farklılıklar oluyor. Tüm bu nedenlerden dolayı halı
üretiminin çok önemli bir kısmının iki yıl içinde Çin'e kayması bekleniyor.
-İthal halılara gümrüklerde uygulanan vergiler sizce sektörü etkiledi
mi?
-Ekonomide alınan kararların etkisini göstermesi 6 ay alır. Getirilen
ekstra vergilerin sektörü henüz etkilememiş olmasının en büyük nedeni
şirketlerin stoklarındaki malları satıyor olması. Şirketlerin stoklarındaki
ürünler bittiği zaman yeni düzenlemeler sektörü etkileyecek. Burada
esas problem, vergilerin daha önce hiç haber verilmeden aniden uygulamaya
konmasının yarattığı istikrarsızlıktır.
-Önümüzdeki yıllar için pazarlama ağıyla ilgili ne gibi hedefleriniz
var?
-Ürünlerimizin satıldığı noktaların belli yerlerde yoğunlaşmasını
istemiyoruz. Halı bir aksesuar haline geldi ve moda oldu. Halıların
renk ve desenleri sürekli olarak değişiyor. Tüketiciler artık koltuk
takımlarının rengine uyan halı arıyorlar ve bu durum tüketimi çok
artırdı. Bayilerle ilgili bundan sonraki dönemler için hedeflerimiz
bayi sayısını artırmak değil bayilerin daha doğru noktalara yayılmasını
sağlamak. Bazı büyük şehirlerde hiç müşterimiz yok ve burada bir bayi
kazanmak diğer illerdeki bayi sayısını artırmaktan daha önemli. Ayrıca
bizim ürünümüzü satanların para kazanmalarını ve bu ticaretten tatmin
olmalarını istiyoruz bu da ancak ürünün kendisiyle rekabet etmemesini
sağlayarak olur.
-Hangi tür ürünlerin ithalatını yapıyorsunuz?
- Hand-tufted halılar getiriyoruz. Bu ürün modern desenlerde ve tamamen
moda renklerde geliyor. Diğer bir ürünümüz oymalı ve bukle modelleri
bulunan kaymaz tabanlı Amerikan halısı. Ayrıca peluş halılar, chenille
halılar ve coco paspasların Türkiye genelinde toptan satışını yapıyoruz.
