İbrahim Erdemoğlu: “ Gelecekte markalı ürünlerin bu pazardaki paylarını arttıracaklarını tahmin ediyoruz. Parça halı konusunda Türkiye’de en çok üretimi yapan firmayız, dünyada ise en büyük üçüncü üreticiyiz. Amacımız, önümüzdeki iki yıl içersinde yapacağımız yatırımlarla dünya üreticileri arasında liderliği ele geçirmektir. Şu anda en büyük iki üretici Belçika ve Mısır’dadır.”

- Sizi tanıyabilir miyiz?

- 1962’de Adıyaman Besni’de doğdum. İlkokul, ortaokul ve liseyi Gaziantep’te bitirdim. Üniversite eğitimimi Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde aldım. 1984 yılında Fizik Bölümü’nden mezun oldum. Trabzon’daki hayatımda üniversite eğitiminin yanı sıra ticaret konusunda da birçok şey öğrendim. Sanayiciliği Gaziantep’te, ticareti ise Trabzon’da öğrendim. Babam o dönemde Gaziantep’te kilim üretiyordu, ben de o ürünleri pazarlıyordum. Önce Trabzon’dan başladım; Ordu, Rize, Giresun ve Samsun’da satışı devam ettirdim. Ürettiğimiz kilimin %80’ine yakın bölümünü Karadeniz Bölgesi’nde satıyorduk.

- Karadeniz Bölgesi’ndeki bağlantılarınız devam ediyor mu?

- Karadeniz Bölgesi’nde kurmuş olduğumuz bir bayilik sistemi var. Samsun’da ve Trabzon’da bölge bayiliklerimiz mevcuttur. Bu iş bağlantılarının bir bölümü, Trabzon’da okuduğum yıllarda kurulmuştur. O yıllarda kilim üretiyorduk ve halı üretimine henüz yeni geçmiştik.

- Kilim üretiminden halı üretimine geçişiniz nasıl oldu?

- Şirketimizin asıl kurucusu babamdır. Babam, Eskişehir’de toptancılıkla ticarete başlamış. O zamanlar amcamla da ortaklardı. Amcam Afyon’da toptancılık yapıyordu. 1971 yılında iki tane kilim tezgahı almışlar, bu girişimle de sanayiciliğe adım attılar. 1976 yılında amcam ve babam ortaklıklarına son verdiler. O dönemlerde ben okurken bir yandan da haftasonları dükkana gelerek işi öğreniyordum.14 yaşına geldiğimde kilim tezgahında kilim dokumaya başlamıştım. Çocukluktan beri bu makinelere yabancı değilim. 1981 yılında bir tane de halı tezgahı aldık, aynı zamanda kilim üretimimiz de devam etmekteydi.

- O dönemin koşullarında halı tezgahına yatırım yapmanın maliyeti yüksek miydi?

- Yanlış hatırlamıyorsam o zamanın parasıyla 4 milyon TL. ediyordu. Bu rakam da çok yüksek bir miktar değildi. 1986 yılında ise yün halı üretimine geçtik. 1986 yılının sonunda üç adet yün halı dokuma tezgahımız vardı. Tek makine günlük 100 m2 halı dokuyordu. Takip eden yıllarda makinelerimizin sayısı devamlı olarak arttı. 1991’e gelindiğinde 17 adet makinemiz olmuştu. İpliğimizi de artık kendimiz üretmemiz gerekiyordu ve iplik üretimine  başladık. Makineleri o zamanlar Avrupa’dan alıyorduk. Büyüme trendimiz o günlerden bugüne devamlılık göstermiştir.

- Firmanızın gelişimine paralel olarak, Gaziantep’te nasıl bir gelişim gözleniyordu?

- Gaziantep çok eski yıllardan beri dokumanın yapıldığı bir yerdir. Babam toptancılık yaptığı zamanlarda zaten Gaziantep’ten kilim, havlu, pike alarak Eskişehir ve Afyon’da pazarlıyordu. 1996 yılında bizim teknolojik yatırımlara başlamamız ve markalaşmamızla Gaziantep’teki halıcılık sektöründe büyüme hızlandı. Günümüzde parça halı konusunda dünyanın en önemli üretim merkezi Gaziantep’tir.

- Gaziantep’in toplam halı üretim kapasitesi nedir?

- Bunu tam rakamlarla söylemek çok zor. İrili ufaklı birçok üretim yeri var. Bizim firmamızın üretim kapasitesi yıllık 13 milyon m2’dir. Gaziantep’in üretim kapasitesi ise tahmini olarak 50 milyon m2’nin üzerindedir. Türkiye halı üretiminin üçte ikisi Gaziantep’te yapılır. 

- Üretiminin ne kadarı yurt dışına ihraç ediliyor?

- Üretimin yarısından fazlası dış pazarlara gidiyor. Gaziantep’in üretiminin %60’lık bölümü ihraç edilmektedir. Bizim firmamız %30 dış pazara, %70 iç pazara ürün satmaktadır.

- PVC ve laminat parkenin pazar payındaki artışla birlikte, bu zeminlerin üzerine konulmak üzere bir tekstil ürünü arayışı da doğdu. Bu da parça halı talebini arttırdı. Böyle bir talep satışlarınıza yansıdı mı?

- Duvardan duvara halı döşenen bir yerin üzerine bildiğiniz gibi, parça halı döşenmez. Laminat parke veya PVC gibi zemin kaplama malzemeleri döşendiğinde ise estetik amaçlar doğrultusunda bu zeminlerin üzerine parça halı döşeniyor. Sadece Türkiye’de değil tüm dünyada parça halıya olan talep artmaktadır, bununla birlikte duvardan duvara halının tercihinde bir azalma trendi oluşmuştur. 

- Duvardan duvara halı ve parça halının dağıtım kanalları eskiden farklıydı, ama duvardan duvara halıya azalan taleple birlikte parça halı ve duvardan duvara halı aynı kanallardan pazarlanmaya başladı. Sizin bu konudaki gözleminiz nedir?

- Eskiden küçük bakkallar vardı, ama günümüzde süper marketler var. Tüm sektörlerde bu tür değişimler olacaktır. Bu sebeple laminat parkenin satıldığı yerde PVC’de olacaktır, duvardan duvar halı ve parça halı da olacaktır. Değişim bu yönde ilerlemektedir.

- İhracatınızı hangi ülkelere yapıyorsunuz?

- Sanayileşmiş ve gelişmiş ülkelere satış yapıyoruz. Amerika, Kanada, Rusya, Balkanlar, Batı Avrupa, Orta Doğu’da Suudi Arabistan, Kuveyt ve Dubai gibi ülkeler ile Uzak Doğu’da Avustralya ve Japonya gibi bölgelere ihracatımız vardır. Afrika ve Güney Amerika’da henüz yapılanmamız gerçekleşmedi.

- Duvardan duvara halı üretimine başlayacak mısınız?

- Duvardan duvara halı üretimine başlama fikrini 3-4 yıl önce oluşturduk. İplik makinelerimiz duvardan duvara halı üretiminde kullanılan iplikleri üretebilecek kapasitedir. Duvardan duvara halı üreten firmalara iplik satıyoruz. Duvardan duvara halı üretimi için olacak yatırımımızı ertelememizin sebebi daha önce de belirttiğim gibi duvardan duvara halıya olan talebin azalması ve parça halıya olan talebin artmasıdır. Bu yıl duvardan duvara halı ile ilgili bir yatırımımız olmayacak, önümüzdeki yıl için bir şey söylemek şu anda erken.

- Türkiye parça halı pazarında markalaşmış parça halı üretici firmalarının aldığı pay nedir?

- Piyasada markalı halılar da var, markasız halılar da satılıyor. Büyük üreticilerin aldığı pay %60’lık dilimdir. Tabii bu rakam tahminidir. Gelecekte markalı ürünlerin bu pazardaki paylarını arttıracaklarını tahmin ediyoruz. Parça halı konusunda Türkiye’de en çok üretimi yapan firmayız, dünyada ise en büyük üçüncü üreticiyiz. Amacımız, önümüzdeki iki yıl içersinde yapacağımız yatırımlarla dünya üreticileri arasında liderliği ele geçirmektir. Şu anda en büyük iki üretici Belçika ve Mısır’dadır.

- Desen tasarımıyla ilgili bölümünüz hakkında bilgi verir misiniz?

- 30’un üzerinde tasarımcımız var ve kendi firmamıza özgü desenler üretiyoruz. Türkiye’de maalesef taklitçilik çok yaygın. Markalaşma yolunda kendi desenlerini üretebilmek çok önemlidir. Kolaycılığı tercih edenlerin zaman içerisinde bundan vazgeçeceklerini tahmin ediyoruz.

- Domotex Fuarı’na kaç yıldır katılıyorsunuz?

- 9-10 yıldır bu fuara katılıyoruz. Firmamız tüm bölgelerde ve Türkiye’de alt yapıya önem vermektedir. Yurt dışına bayilik vermeden önce, bayiliği vereceğimiz ülkeyi ziyaret ederiz. Ziyaret sonrasında bu ülkede nasıl yapılanacağımıza, kimlerle çalışacağımıza, nasıl sistemimizi kuracağımıza karar veriyoruz ve ancak bu süreçlerin sonrasında bayilik veriyoruz. Bayilik sistemimiz yurt dışında da oturmuş durumdadır ve daha çok geliştirmeye uğraşıyoruz. Şu anda Orta Doğu’da yüzün üzerinde satış noktamız vardır. Orta Doğu’ya özgü markalaşma çalışmalarımız önümüzdeki yıllarda olacaktır ve alt yapısı hazırdır. Son üç yıldan beri Batı Avrupa’da yapılanıyoruz. Bu bölgedeki satış noktalarımız 700’ü geçmiştir. Avrupa’da da önümüzdeki yıllarda alt yapımızı tamamlayarak bir markalaşma çalışmasına gireceğiz. 2 yıldır Amerika ve Avustralya’da da yapılanma çalışmalarımız sürmektedir. İhracat rakamlarımız her geçen gün artmaktadır. Önümüzdeki yıllarda bir dünya markası olacağız. Bu yıl Rusya’da da bir üretim yatırımız olacaktır. Doğu Bloğu’na yetecek kapasitede üretim yapabilecek bir tesis kurmayı amaçlıyoruz. İlerde Çin’de de üretim yapmak istiyoruz.